AK Parti, son dönemde Ahmet Minguzzi ve Atlas Çağlayan gibi kamuoyunda büyük infial yaratan çocuk cinayetlerinin önüne geçilmesi ve toplumda oluşan cezasızlık algısının ortadan kaldırılması için suça karışan çocuklara yönelik kademeli ceza sistemini devreye sokmaya hazırlanıyor. Yeni düzenleme, çocukların işlediği suçların ağırlığına ve yaş gruplarına göre farklı yaptırımlar öngörüyor.
Kademeli ceza sistemi nasıl işleyecek?
Düzenlemeye göre, 12-15 yaş arası çocuklar için hafif suçlarda eğitim ve rehabilitasyon programı zorunlu hale getirilirken, ağır suçlarda ise kapalı cezaevi yerine eğitim merkezlerinde denetimli serbestlik uygulanacak. 15-18 yaş grubunda ise suçun niteliğine göre ceza süresi artırılacak, ancak çocuğun psikososyal gelişimi göz önünde bulundurularak cezanın infazı kademeli olarak gerçekleştirilecek. Örneğin, ilk kez suç işleyen bir çocuk için önce uyarı ve eğitim, ikinci suçta denetimli serbestlik, üçüncü suçta ise kapalı kurum tedbiri devreye girecek.
Cezasızlık algısına son
Geçtiğimiz aylarda yaşanan Ahmet Minguzzi cinayeti, iki çocuğun bir kişiyi öldürmesi sonrası yargılanmaları ve serbest kalmaları kamuoyunda büyük tepki çekmişti. Benzer şekilde Atlas Çağlayan'ın öldürülmesi de toplumda cezasızlık algısını güçlendirmişti. AK Parti kulislerinde, bu tür olayların tekrarlanmaması için suça sürüklenen çocuklara uygulanacak yaptırımların caydırıcılığının artırılması hedefleniyor. Yeni sistemle, çocuk mahkemelerinin takdir yetkisi daraltılırken, ağır suçlarda savcılığın doğrudan dava açması ve çocuğun tutuklanması kolaylaştırılacak.
Eğitim ve rehabilitasyon ön planda
Düzenleme sadece cezalandırmayı değil, aynı zamanda çocukların topluma kazandırılmasını da amaçlıyor. Bu kapsamda, suça karışan çocuklar için özel eğitim programları, psikolojik destek ve mesleki eğitim merkezleri kurulacak. Çocuğun ailesine de sorumluluk yükleyen düzenleme, ebeveynlerin çocuklarının denetimini ihmal etmesi durumunda idari para cezası veya eğitim programlarına katılım zorunluluğu getiriyor. Çalışma, Adalet Bakanlığı, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığı'nın ortak hazırladığı bir paket olarak önümüzdeki haftalarda Meclis'e sunulması bekleniyor.
Uygulama takvimi ve beklentiler
Yeni düzenlemenin 2025 yılı başında yürürlüğe girmesi planlanıyor. Adalet Bakanı Yılmaz Tunç, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, “Çocuklarımızı suçtan korumak ve suça sürüklenenleri topluma kazandırmak için kapsamlı bir reform hazırlığı içindeyiz. Kademeli ceza sistemi, hem caydırıcılığı artıracak hem de çocukların ikinci bir şans elde etmesini sağlayacak” dedi. Muhalefet ise düzenlemeyi yetersiz bulurken, sivil toplum kuruluşları çocukların cezaevine gönderilmesi yerine eğitim ve rehabilitasyonun öncelenmesi gerektiğini vurguluyor. Türkiye'de son beş yılda suça karışan çocuk sayısının yüzde 30 arttığı göz önüne alındığında, bu düzenlemenin toplumsal barış açısından kritik bir öneme sahip olduğu değerlendiriliyor.
