Srebrenitsa Soykırımı'ndan sağ kurtulan Selma Jahic, soykırım suçlusu Sırp komutan Ratko Mladiç'in Sırbistan'da devlet töreniyle defnedilecek olmasına sert tepki gösterdi. Jahic, "Sırp hükümeti bu törenle 'Biz de failiz' diyor, soykırımı sahipleniyor" ifadelerini kullandı. Mladiç, 1995 yılında 8 binden fazla Boşnak erkeğin ve gencin öldürüldüğü Srebrenitsa Soykırımı'nın baş faili olarak Uluslararası Ceza Mahkemesi tarafından ömür boyu hapse mahkûm edilmişti.
Mladiç'in Devlet Töreniyle Gömülmesi Tartışma Yarattı
Ratko Mladiç'in Sırbistan'da devlet töreniyle defnedileceği açıklandı. Bu karar, hem bölgede hem de uluslararası kamuoyunda infial yarattı. Srebrenitsa anneleri ve soykırımdan sağ kurtulanlar, Sırp hükümetinin bu adımını soykırımı meşrulaştırma girişimi olarak değerlendiriyor. Selma Jahic, yaptığı açıklamada, "Mladiç öldü ama ruhu Sırbistan'da yaşıyor. Onu devlet töreniyle gömen hükümet, aslında işlediği suçları kabul ediyor ve arkasında duruyor" dedi.
Jahic, 1995 yılında Srebrenitsa'da yaşananları bizzat yaşamış, ailesinden birçok kişiyi kaybetmiş bir isim. O günleri anlatan Jahic, "Oradan sağ kurtulan bir insan olarak bugün bu kararı duyduğumda yeniden yıkıldım. Sırbistan, bir soykırım suçlusunu kahraman gibi gömerek tüm kurbanların anısına hakaret ediyor" diye konuştu.
Srebrenitsa Soykırımı: Avrupa'nın İkinci Dünya Savaşı Sonrası En Büyük Katliamı
1995 yılı Temmuz ayında, Bosna-Hersek'in doğusundaki Srebrenitsa kasabasında, Ratko Mladiç komutasındaki Bosnalı Sırp ordusu, Birleşmiş Milletler'in güvenli bölge ilan ettiği alanda 8 binden fazla Boşnak erkeği ve genci katletti. Kadınlar, çocuklar ve yaşlılar ise zorla bölgeden sürüldü. Bu olay, İkinci Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa'da gerçekleşen en büyük toplu katliam olarak kabul ediliyor. Uluslararası Adalet Divanı ve eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi (ICTY), bu olayı soykırım olarak tanımladı.
Ratko Mladiç, 2017 yılında ICTY tarafından soykırım, savaş suçları ve insanlığa karşı suçlardan ömür boyu hapis cezasına çarptırıldı. 2021'de temyiz mahkemesi bu kararı onadı. Mladiç, cezasını çektiği sırada 2023 yılında hayatını kaybetti. Ancak Sırbistan'ın onu devlet töreniyle gömme kararı, ülkenin soykırımla yüzleşmediğini ve suçları sahiplendiğini gösteriyor.
Uluslararası Tepkiler ve Sırbistan'ın Tutumu
Mladiç'in devlet töreniyle defnedilmesi, Avrupa Birliği ve çeşitli uluslararası kuruluşlar tarafından da endişeyle karşılandı. Bosna-Hersek hükümeti, Sırbistan'ın bu adımının bölgesel barış ve uzlaşıya zarar verdiğini belirtti. Sırbistan ise törenin bir 'devlet töreni' olmadığını, sadece ailesinin isteği doğrultusunda bir askeri cenaze düzenlendiğini savunuyor. Ancak Srebrenitsa kurbanlarının yakınları, bu açıklamayı inandırıcı bulmuyor.
Selma Jahic, "Sırbistan, Mladiç'i gömerek aslında tüm Sırp halkını da lekeliyor. Çünkü bu tören, soykırımı inkâr edenlerin zaferi anlamına geliyor" dedi. Jahic, uluslararası toplumu Sırbistan'a karşı yaptırım uygulamaya davet etti.
Hayatta Kalanlar Adalet Peşinde
Srebrenitsa'dan sağ kurtulanlar, yıllardır adalet arayışını sürdürüyor. Birçok fail hâlâ cezasız dolaşıyor. Mladiç'in ölümüyle birlikte, adaletin tam anlamıyla yerine gelmediğini düşünen kurban yakınları, uluslararası mahkemelerin kararlarının uygulanmasını ve soykırımın tüm faillerinin cezalandırılmasını talep ediyor.
Jahic, "Bugün Mladiç'i devlet töreniyle gömüyorlar. Yarın belki başka bir suçluya aynı şeyi yapacaklar. Bizler, hayatta kalanlar olarak bu dünyadan göçüp gidene kadar adaletin peşini bırakmayacağız" diye konuştu. Uluslararası kamuoyunun Srebrenitsa konusunda duyarlı olmaya devam etmesi gerektiğini vurguladı.
Mladiç'in gömülmesi, Sırbistan'ın AB üyelik sürecinde de bir soru işareti oluşturuyor. Avrupa Birliği, Sırbistan'dan soykırımla yüzleşmesini ve savaş suçlularını yücelten adımlardan kaçınmasını bekliyor. Ancak bu tören, Sırbistan'ın bu konuda istekli olmadığını gösteriyor. Srebrenitsa kurbanlarının anısına yapılan anma etkinlikleri, her yıl 11 Temmuz'da düzenleniyor ve dünya bu soykırımı unutmamaya çağrılıyor.
