Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Okullara Saldırıları Araştırma Komisyonu’na sunum yapan sosyal medya platformlarının temsilcileri, zararlı içeriklere yönelik mücadele kapsamında kaldırılan ve yasaklanan içeriklerin sayılarına ilişkin çarpıcı veriler paylaştı. Sunumda, son üç ayda toplamda 5,2 milyondan fazla zararlı içeriğin platformlardan kaldırıldığı veya erişiminin engellendiği belirtildi. Komisyon üyeleri, özellikle okullara yönelik şiddet içeriklerinin yanı sıra siber zorbalık, çocuk istismarı ve nefret söylemi kategorilerinde yoğunlaşan içeriklere dikkat çekti.
Platformların sunduğu veriler
Komisyonda söz alan sosyal medya şirketlerinin temsilcileri, kendi platformları özelinde detaylı istatistikler sundu. En fazla içerik kaldırma işleminin gerçekleştiği platformda, sadece bir ayda 800 binden fazla zararlı gönderinin silindiği ifade edildi. Çocuk istismarı ile mücadele kapsamında ise yılın ilk altı ayında 2,1 milyon hesabın kapatıldığı ve 4,5 milyon içeriğin kaldırıldığı açıklandı. Nefret söylemiyle ilgili olarak ise 1,3 milyon içeriğe müdahale edildiği belirtildi. Komisyon Başkanı, bu rakamların sorunun boyutunu gözler önüne serdiğini ancak daha etkili bir mücadele için mevzuatın güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Okullara yönelik tehditler
Komisyonun öncelikli gündem maddelerinden biri olan okullara yönelik şiddet içeriklerinde, sosyal medya platformlarının tespit ettiği tehditlerin sayısında son iki ayda %40 artış yaşandığı kaydedildi. Temsilciler, bu kategorideki içeriklerin büyük bir kısmının yapay zeka destekli sistemlerle otomatik olarak tespit edildiğini ve kaldırıldığını belirtti. Ancak komisyon üyeleri, zararlı içeriklerin kaldırılmasının yanı sıra bu içerikleri üreten ve yayan kişilere yönelik adli süreçlerin hızlandırılması gerektiğini ifade etti.
Sosyal medya şirketlerinin Türkiye’deki temsilcileri, yerel ekiplerinin 7/24 çalışarak ihbarları değerlendirdiğini ve yasa dışı içeriklere dakikalar içinde müdahale ettiklerini söyledi. Ayrıca, 2024 yılı itibarıyla Türkiye’deki zararlı içerik ihbarlarında yıllık bazda %25 artış olduğu bilgisi paylaşıldı. Bu artışta, kullanıcıların bilinçlenmesinin ve ihbar mekanizmalarının kolaylaşmasının etkili olduğu belirtildi.
Komisyon toplantısına katılan sivil toplum kuruluşu temsilcileri ise, sosyal medyada çocukları hedef alan içeriklere karşı daha sıkı denetim mekanizmalarının kurulması gerektiğini savundu. Uzmanlar, özellikle yapay zeka teknolojilerinin kötüye kullanımıyla oluşturulan deepfake içeriklerin tespit edilmesinin zorlaştığına dikkat çekti. Bu noktada platformlar arası iş birliğinin artırılması ve ortak bir veri tabanı oluşturulması önerildi.
Toplantıda ayrıca, sosyal medya şirketlerinin Türkiye’deki yasal düzenlemelere uyum süreçleri de ele alındı. 5651 sayılı İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun kapsamında getirilen yükümlülüklerin uygulanmasında son dönemde önemli ilerlemeler kaydedildiği ifade edildi. Ancak bazı platformların, özellikle şiddet içerikli canlı yayınlara müdahalede gecikmeler yaşadığı gerekçesiyle eleştirildi.
Değerlendirme ve öneriler
Sosyal medyada zararlı içeriklerin yayılımı, sadece Türkiye’nin değil, tüm dünyanın mücadele ettiği küresel bir sorun. TBMM’nin bu konuda oluşturduğu araştırma komisyonu, sorunun boyutlarını ortaya koyarken aynı zamanda çözüm önerileri geliştirme amacı taşıyor. Sunulan veriler, zararlı içeriklerle mücadelede milyonlarca işlem yapıldığını gösterse de; bu içeriklerin sürekli yeniden üretiliyor olması, kalıcı çözümler için daha kapsamlı bir stratejiye ihtiyaç duyulduğunu gösteriyor. Dijital okuryazarlığın artırılması, ebeveyn denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi ve uluslararası iş birliğinin derinleştirilmesi, benzer raporların gelecekte daha etkili sonuçlar doğurmasını sağlayabilir.
