Erzurum'un Şenkaya ilçesinde, 1874 metre rakımda bulunan ve 9. yüzyılda Gürcüler tarafından inşa edilen tarihi Solomon Kaya Kilisesi, bakımsızlık ve defineci tahribatları nedeniyle yok olma tehlikesiyle karşı karşıya. Kutsal tasvirlerin ve mavi fresklerin silinmeye yüz tuttuğu yapı, yetkililerden ilgi bekliyor. Bölge, koruma altına alınmazsa bu eşsiz kültürel miras tamamen yok olabilir.
Tarihi ve kültürel önemi
Solomon Kaya Kilisesi, Gürcü Krallığı döneminde kayalara oyularak inşa edilmiş olup, Orta Çağ Hristiyan mimarisinin ender örneklerinden biridir. İç duvarlarındaki mavi freskler ve kutsal tasvirler, dönemin dini sanat anlayışını yansıtmaktadır. Yapı, aynı zamanda bölgedeki Hristiyan-Gürcü kültürünün önemli bir parçası olarak tarihçiler ve arkeologlar tarafından büyük önem taşımaktadır.
Defineci tahribatı ve bakımsızlık
Yıllardır korunmayan kilise, define avcılarının hedefi haline geldi. Kaçak kazılar sonucu yapının bazı bölümleri çökmüş, freskler tahrip edilmiştir. Ayrıca doğal koşullar ve çevresel etkiler de yapının bozulmasını hızlandırmaktadır. Yerel halk, yetkililerin ilgisizliğinden şikayetçi. Bölge sakinleri, kilisenin turizme kazandırılması ve korunması için acil adımlar atılmasını talep etmektedir.
Yetkililere çağrı
Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Erzurum Valiliği'ne çağrı yapan tarihçiler, kilisenin UNESCO geçici listesine alınması ve restorasyon çalışmalarına başlanması gerektiğini vurguluyor. Uzmanlar, bu tür yapıların korunmasının sadece kültürel miras açısından değil, aynı zamanda bölge turizmi için de kritik öneme sahip olduğunu belirtiyor. Solomon Kaya Kilisesi'nin kurtarılması için kamuoyu ve medya desteğinin artması bekleniyor.
Bağlam ve değerlendirme
Türkiye'nin dört bir yanında benzer durumda olan onlarca tarihi yapı bulunmaktadır. Kültürel mirasın korunması, yalnızca bakanlıkların değil, yerel yönetimlerin ve sivil toplumun da sorumluluğundadır. Solomon Kaya Kilisesi, ihmalin ve bilinçsizliğin kurbanı olan nice eserden sadece biridir. Bu tür yapıların gelecek nesillere aktarılması için acil eylem planlarına ihtiyaç vardır. Aksi takdirde, tarihi mirasımızı kaybetmeye devam edeceğiz.
