Sivas Valiliği Hafıza Merkezi'nin yürüttüğü özel bir proje kapsamında, Kızılay Arşivi'nde 113 yıldır saklanan ve Balkan ile Birinci Dünya Savaşı döneminde esir düşen askerlerin ailelerine yazdığı ancak yerine ulaşamayan mektuplar gün ışığına çıkarılıyor. Bu kapsamda çevirisi yapılan ilk mektup, Balkan Harbi gazisi Mehmet'e ait. Mektup, gazinin 103 yaşındaki oğlu Ali Rıza'ya Sivas'ta düzenlenen törenle teslim edildi.
Asırlık Mektubun Hikayesi
Kızılay Arşivi'nde bulunan mektup, 1912-1913 yıllarında Balkan Savaşı sırasında esir düşen asker Mehmet tarafından yazılmış. Mektupta, Mehmet'in ailesine özlemi ve esaret günlerinde yaşadığı zorluklar anlatılıyor. Ancak savaşın zorlu koşulları nedeniyle mektup ailesine ulaşamamış ve arşivde unutulmuş. Sivas Valiliği Hafıza Merkezi'nin arşiv çalışmaları sırasında fark edilen mektup, günümüz Türkçesine çevrilerek bugüne taşındı.
Duygu Dolu Teslim Töreni
Sivas'ta düzenlenen törende, 103 yaşındaki Ali Rıza, babasının 113 yıl önce yazdığı mektubu büyük bir duygu yoğunluğuyla teslim aldı. Yaşlı adamın gözyaşlarına hakim olamadığı anlarda, mektubun içeriği de katılımcılarla paylaşıldı. Mektupta, Mehmet'in ailesine olan sevgisi ve bir an önce onlara kavuşma özlemi dikkat çekiyor. Ali Rıza, babasının el yazısını görünce duygulanarak, "Bu mektup benim için paha biçilmez bir hazine. Babamın sesini, kokusunu hissettim" dedi.
Hafıza Merkezi'nin Çalışmaları
Sivas Valiliği Hafıza Merkezi, geçmişten günümüze ulaşan mektup, fotoğraf ve belgeleri dijital ortama aktararak tarihe ışık tutmayı amaçlıyor. Proje kapsamında, Kızılay Arşivi'nde bulunan ve özellikle savaş dönemlerinde esir düşen askerlerin ailelerine yazdığı ancak ulaşamayan mektupların tespiti yapılıyor. Bu mektupların büyük bir bölümünün, o dönemde yaşanan iletişim zorlukları nedeniyle arşivde kaldığı belirtiliyor. Hafıza Merkezi yetkilileri, bu tür mektupların ailelere ulaştırılmasının yanı sıra, tarihi ve kültürel mirasın korunmasına da katkı sağladığını vurguluyor.
Geçmişe Açılan Pencere
Uzmanlar, bu tür mektupların sadece aileler için değil, aynı zamanda tarih araştırmacıları için de büyük önem taşıdığını belirtiyor. Savaşların insan hikayeleri üzerindeki etkisini gözler önüne seren bu belgeler, dönemin sosyal ve kültürel yapısına dair önemli ipuçları sunuyor. Sivas Valiliği Hafıza Merkezi'nin bu çalışması, unutulmuş mektupların sahiplerine ulaştırılması açısından örnek teşkil ediyor. 113 yıl sonra bile bir mektubun ulaştırdığı duygular, geçmişle bugün arasında köprü kurmaya devam ediyor.
