İstanbul Şişli'de eğlence mekanlarına yönelik gerçekleştirilen denetimlerde, 22'si yabancı uyruklu toplam 34 kadının ruhsat faaliyet konusu dışında ve sigortasız olarak konsomatris şeklinde çalıştırıldığı belirlendi. Yetkililer, işletmelere yönelik yasal işlem başlatıldığını duyurdu. Denetimler, kayıt dışı istihdam ve ruhsatsız faaliyet iddiaları üzerine gerçekleştirildi.
Denetimlerde tespit edilen ihlaller
Şişli İlçe Emniyet Müdürlüğü ve zabıta ekiplerinin ortaklaşa yürüttüğü denetimlerde, eğlence mekanlarının ruhsatlarında belirtilen faaliyet konularının dışında hizmet sunduğu tespit edildi. İşletmelerin, kadınları konsomatris olarak çalıştırdığı ancak Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) kayıtlarının yapılmadığı belirlendi. Yabancı uyruklu 22 kadının ise çalışma izinlerinin olup olmadığı araştırılıyor. Denetimler sırasında işletme sahipleri ve yöneticileri hakkında idari para cezası uygulandı.
Yetkililer, sigortasız çalıştırmanın hem işçi hem de işveren açısından ciddi yasal sonuçları olduğunu vurguladı. Kadınların ifadelerine başvurulurken, bazılarının çalışma koşullarından şikayetçi olduğu öğrenildi. Olayla ilgili soruşturma sürüyor.
Yasal çerçeve ve cezalar
Türkiye'de eğlence mekanları, 2559 sayılı Polis Vazife ve Salahiyet Kanunu ve ilgili yönetmelikler çerçevesinde denetleniyor. Konsomatris çalıştırmak için işletmelerin özel izin alması ve çalışanların sigortalı olması gerekiyor. Sigortasız işçi çalıştırmanın cezası, her bir işçi için asgari ücretin brüt tutarının iki katına kadar idari para cezası olarak uygulanıyor. Ayrıca yabancı uyruklu kişilerin çalışma izni olmadan istihdam edilmesi, 4817 sayılı Yabancıların Çalışma İzinleri Hakkında Kanun kapsamında ağır yaptırımlara tabi.
Uzmanlar, bu tür denetimlerin kayıt dışı ekonominin önlenmesi ve kadınların sosyal güvenlik haklarının korunması açısından kritik olduğunu belirtiyor. Öte yandan, yabancı uyruklu kadınların çalışma izni olmadan çalıştırılması, insan ticaretiyle mücadele kapsamında da değerlendirilebiliyor.
Şişli'deki denetimlerin arka planı
Şişli, İstanbul'un en yoğun eğlence ve gece hayatı bölgelerinden biri olarak biliniyor. Özellikle Nişantaşı, Bomonti ve Mecidiyeköy çevresinde çok sayıda bar, kulüp ve eğlence mekanı bulunuyor. Son yıllarda bu bölgede yapılan denetimler, kayıt dışı istihdam ve ruhsatsız faaliyetlerin yaygın olduğunu gösteriyor. 2023 yılında İstanbul genelinde yapılan denetimlerde binlerce işletmeye ceza kesildiği açıklanmıştı.
Kadın hakları örgütleri, eğlence sektöründe çalışan kadınların büyük bir kısmının sigortasız ve güvencesiz olduğunu, bu durumun onları ekonomik sömürüye ve kötü muameleye açık hale getirdiğini dile getiriyor. Denetimlerin sıklaştırılması ve caydırıcı cezaların uygulanması gerektiğini savunuyorlar.
Yetkililerden açıklama
Şişli Kaymakamlığı'ndan yapılan yazılı açıklamada, denetimlerin kararlılıkla süreceği ve yasa dışı faaliyet gösteren işletmelere göz açtırılmayacağı belirtildi. Açıklamada, "Vatandaşlarımızın can ve mal güvenliği ile çalışanların haklarını korumak önceliğimizdir. Denetimler aralıksız devam edecektir" ifadelerine yer verildi. İstanbul Valiliği de benzer denetimlerin diğer ilçelerde de yapılacağını duyurdu.
Öte yandan, denetimlerde tespit edilen yabancı uyruklu kadınların durumu, Göç İdaresi Genel Müdürlüğü'ne bildirildi. Çalışma izni olmayanlar hakkında sınır dışı işlemleri başlatılabilir. Kadınların mağduriyet yaşamaması için sosyal hizmet uzmanları eşliğinde ifadelerinin alındığı öğrenildi.
Sonuç ve değerlendirme
Şişli'deki denetim, eğlence sektöründe kayıt dışı istihdamın boyutlarını gözler önüne seriyor. Sigortasız çalıştırılan 34 kadının durumu, sektörde denetim eksikliğini ve yasal boşlukları işaret ediyor. Yetkililerin kararlı duruşu olumlu olsa da, kalıcı çözüm için denetimlerin sürekliliği, cezaların caydırıcılığı ve çalışanların bilinçlendirilmesi gerekiyor. Kadınların sosyal güvenlik haklarından mahrum bırakılması, sadece bireysel bir hak ihlali değil, aynı zamanda toplumsal bir sorun. Eğlence mekanlarının ruhsat koşullarına uyumu için işletme sahiplerinin de sorumluluk alması şart. Aksi halde, benzer ihlallerin tekrarlanması kaçınılmaz görünüyor.
