Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vucic, haftalar içinde görevinden ayrılacağını ve ülkede erken cumhurbaşkanlığı ile parlamento seçimlerine gidileceğini duyurdu. Karar, Novi Sad'daki tren istasyonu faciasının ardından başlayan ve 18 aydır süren hükümet karşıtı protestoların gölgesinde alındı. Vucic, ulusa sesleniş konuşmasında, siyasi krizin aşılması için erken seçimin kaçınılmaz olduğunu belirtti.
Protestoların ardından gelen karar
Novi Sad'da 2023 yılında meydana gelen tren istasyonu çökmesi, 15 kişinin ölümüne yol açmıştı. Facianın ardından başlayan protestolar, zamanla hükümet karşıtı geniş çaplı eylemlere dönüştü. Muhalefet, Vucic'in istifasını ve adil yargılama talep ediyordu. Vucic'in erken seçim kararı, gösterilerin bastırılmasının ardından bir uzlaşma adımı olarak değerlendiriliyor.
Seçim takvimi ve siyasi dengeler
Vucic, cumhurbaşkanlığı seçiminin yanı sıra parlamento seçimlerinin de yapılacağını duyurdu. Seçimlerin 2-3 ay içinde gerçekleşmesi bekleniyor. Mevcut anayasaya göre cumhurbaşkanı 5 yıllığına seçiliyor ve en fazla iki dönem görev yapabiliyor. Vucic'in ilk dönemi 2017'de başlamıştı. Muhalefet partileri, seçimlerin adil ve şeffaf olması için uluslararası gözlemcilerin davet edilmesini istiyor.
Uluslararası tepkiler
Avrupa Birliği, Sırbistan'daki siyasi krizin demokratik yollarla çözülmesini memnuniyetle karşıladığını açıkladı. AB Komisyonu Sözcüsü, "Sırbistan'ın Avrupa yolculuğu için istikrar önemli. Erken seçimler, halkın iradesinin sandığa yansıması için bir fırsat" dedi. Rusya ise gelişmeleri yakından takip ettiğini ve Sırbistan'ın iç işlerine saygı duyduğunu bildirdi.
Ekonomik etkiler
Siyasi belirsizlik, Sırbistan ekonomisini olumsuz etkilemişti. Döviz kuru ve enflasyon üzerinde baskı oluşurken, yabancı yatırımcılar bekle-gör politikası izlemişti. Erken seçim kararının ardından Sırp borsasında hafif bir yükseliş görüldü. Analistler, siyasi istikrarın sağlanması durumunda ekonominin toparlanacağını öngörüyor.
Sırbistan'da erken seçim kararı, ülkenin son yıllardaki en büyük siyasi krizini sona erdirebilir. Ancak Vucic'in partisi SNS'nin hala güçlü olması, muhalefetin taleplerinin ne ölçüde karşılanacağını belirleyecek. Seçimlerin ardından yeni bir hükümet kurulana kadar geçici bir yönetim planlanıyor.
