Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, Türkiye'nin Kuzey Atlantik Antlaşması Örgütü (NATO) üyeliğinin ilk yıllarına ışık tutan tarihi film arşivini kamuoyunun erişimine açtı. Dijital ortama aktarılan arşivde, dönemin Başbakanı Adnan Menderes'in 1957 yılında Paris'te düzenlenen NATO Zirvesi'ne katılımından Dışişleri Bakanı Fuat Köprülü ve daha sonra Cumhurbaşkanı olacak Koramiral Fahri Korutürk'ün diplomatik temaslarına kadar pek çok önemli görüntü yer alıyor. Sinema Genel Müdürlüğü'nden yapılan açıklamada, arşivin Türkiye'nin ittifak içindeki stratejik konumunu ve diplomatik ilişkilerini belgeleyen eşsiz bir kaynak olduğu vurgulandı.
Arşivde neler var?
Açıklanan arşiv, 1950'li yılların başından 1970'lere kadar uzanan geniş bir zaman dilimini kapsıyor. Görüntüler arasında, Türkiye'nin NATO'ya üye olduğu 1952 yılından kısa bir süre sonra Başbakan Menderes'in 16-19 Aralık 1957 tarihlerinde Paris'te gerçekleşen NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Toplantısı'na katılımı dikkat çekiyor. Menderes'in dönemin ABD Başkanı Dwight D. Eisenhower ve İngiltere Başbakanı Harold Macmillan ile yaptığı ikili görüşmeler de arşivde yer alıyor. Ayrıca, Dışişleri Bakanı Fuat Köprülü'nün NATO Konseyi toplantılarındaki konuşmaları ve Türkiye'nin askeri yetkililerinin ittifak tatbikatlarındaki rolleri de belgelenmiş durumda. Arşivin önemli bir bölümü, 1960'lı yıllarda Türkiye'nin NATO bünyesindeki faaliyetlerine ayrılmış. Bu kapsamda, Koramiral Fahri Korutürk'ün NATO Güneydoğu Avrupa Müttefik Deniz Kuvvetleri Komutanı olarak görev yaptığı döneme ait görüntüler de ilk kez gün yüzüne çıktı.
Tarihi görüntülerin önemi
Sinema Genel Müdürlüğü yetkilileri, arşivin sadece diplomatik ve askeri tarih açısından değil, aynı zamanda dönemin sosyal ve kültürel atmosferini yansıtması bakımından da değerli olduğunu belirtti. Siyah-beyaz filmlerde, dönemin siyasetçilerinin giyim tarzları, protokol kuralları ve uluslararası toplantılardaki davranış biçimleri gibi detaylar da yer alıyor. Arşivin dijital erişime açılmasıyla birlikte araştırmacılar, tarihçiler ve görsel medya profesyonelleri bu görüntülere kolayca ulaşabilecek. Kültür ve Turizm Bakanlığı, önümüzdeki dönemde benzer arşivlerin de dijitalleştirilerek kamuoyuyla paylaşılmasının planlandığını duyurdu. Türkiye'nin NATO üyeliğinin 70. yılına yaklaşırken bu arşivin, ittifakın tarihine ve Türkiye'nin uluslararası arenadaki rolüne ışık tutacak önemli bir kaynak olduğu değerlendiriliyor.
