Kültür ve Turizm Bakanlığı Sinema Genel Müdürlüğü, Türkiye’nin NATO üyeliğinin ilk yıllarını belgeleyen tarihi film arşivini kamuoyunun erişimine açtı. Arşivde, Başbakan Adnan Menderes'in 1957 Paris NATO Zirvesi'ne katılımı, Dışişleri Bakanı Fuat Köprülü, Koramiral Fahri Korutürk ve dönemin diplomatik temsilcilerinin görüntüleri yer alıyor. Sinema Genel Müdürlüğü yetkilileri, arşivin Türkiye’nin NATO’daki stratejik dönüşümünü gözler önüne serdiğini belirtti. Özellikle Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın liderliğinde Türkiye’nin artık sadece bir sınır bekçisi değil, bölgesel ve küresel bir stratejik aktör haline geldiği vurgulanıyor.
Arşivde neler var?
Sinema Genel Müdürlüğü tarafından dijital ortama aktarılan arşiv, 1950’li yıllardan 1970’lere uzanan bir dönemi kapsıyor. Görüntüler arasında Menderes’in NATO müttefikleriyle yaptığı ikili görüşmeler, askeri tatbikatlar ve Türk heyetinin uluslararası toplantılardaki faaliyetleri bulunuyor. Özellikle Koramiral Fahri Korutürk’ün donanma komutanı olarak NATO tatbikatlarındaki rolü dikkat çekiyor. Arşiv, Türkiye’nin Soğuk Savaş dönemindeki jeopolitik konumunu ve Batı ittifakına entegrasyon sürecini belgeliyor.
Sinema Genel Müdürlüğü yetkilileri, arşivin sadece devlet arşivlerinde değil, aynı zamanda kültürel miras açısından da büyük önem taşıdığını ifade etti. Yetkililer, “Bu görüntüler, Türk sinemasının erken dönem belgesel çalışmalarının da bir parçası. Dönemin teknik imkanlarıyla çekilmiş bu filmler, hem tarihi hem de sinema tarihi açısından kıymetli” dedi.
NATO arşivinin stratejik mesajı
Arşivin açılması, Türkiye’nin NATO üyeliğinin 72. yılına denk gelirken, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın son dönemde NATO zirvelerinde sergilediği bağımsız duruşla da paralellik taşıyor. Uzmanlar, Türkiye’nin 1952’de NATO’ya katılımından bugüne geçirdiği evrimi “sınır bekçiliğinden stratejik aktörlüğe” dönüşüm olarak tanımlıyor. Özellikle son dönemde Türkiye’nin Suriye, Libya ve Doğu Akdeniz gibi kriz bölgelerinde izlediği aktif politika, bu dönüşümün en somut göstergesi olarak gösteriliyor.
Kültür ve Turizm Bakanlığı, arşivin önümüzdeki dönemde sergilenmesi ve araştırmacıların kullanımına sunulması için çalışmalar yürütüyor. Ayrıca arşivden seçilmiş görüntülerin, belgesel formatında yayınlanması planlanıyor.
Sinema Genel Müdürlüğü’nün bu hamlesi, tarihi belgelerin kamuyla paylaşılması açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Arşiv, Türkiye’nin NATO serüvenini anlamak isteyenler için eşsiz bir kaynak niteliği taşıyor. Aynı zamanda, Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın “Türkiye stratejik bir aktördür” söyleminin tarihsel temellerini de ortaya koyuyor.
