Balıkesir'in Sındırgı ilçesinde 2025 yılında yaşanan iki büyük deprem, bilim dünyasında geniş yankı uyandırdı. 10 Ağustos ve 27 Ekim 2025'te meydana gelen 6.1 büyüklüğündeki sarsıntılar, uluslararası saygın dergilerden Seismological Research Letters'da yayımlanan çok disiplinli bir sismik kaynak analizi ile detaylandırıldı. Çalışmada, depremlerin Emendere Fay Zonu üzerinde geliştiği ve "yeniden aktif hale geldiği" belirtilirken, bu depremlerin Venezuela'daki Boconó Fay Sistemi ile benzerlik gösterdiği ortaya kondu.
Depremlerin karakteri: Hibrit ve ikiz
Araştırmaya göre Sındırgı depremleri, hem hibrit (birden fazla mekanizma) hem de ikiz (birbirine çok yakın zaman ve konumda gerçekleşen) depremler olarak sınıflandırılıyor. Bu durum, fay zonunun karmaşık yapısını ve farklı segmentlerin aynı anda kırılabileceğini gösteriyor. Çalışmada kullanılan yöntemler arasında dalga biçimi modellemesi, sismik moment tensör analizi ve tekrarlayan deprem istatistikleri yer aldı. Bilim insanları, bu tür hibrit depremlerin özellikle sismik boşluklarda oluşan düşük frekanslı depremlerle ilişkili olduğunu vurguluyor.
Venezuela benzerliği: Boconó Fay Sistemi
Çalışmanın en dikkat çekici bulgularından biri, Sındırgı depremlerinin Venezuela'da bulunan Boconó Fay Sistemi'ndeki "ikiz ve hibrit" depremlerle benzer sismik özellikler taşıması oldu. Boconó Fayı, Güney Amerika ve Karayip levhalarının sınırında yer alan, sağ yönlü doğrultu atımlı bir fay hattı. Araştırma ekibi, her iki bölgede de meydana gelen depremlerin moment büyüklükleri, kayma dağılımları ve kırılma hızları açısından istatistiksel olarak anlamlı bir uyum olduğunu belirledi. Bu bulgu, farklı tektonik ortamlarda benzer sismik süreçlerin işleyebileceğine işaret ediyor.
Emendere Fay Zonu: Yeniden aktifleşen bir yapı
Balıkesir'in güneybatısında uzanan Emendere Fay Zonu, uzun yıllardır düşük sismik aktivite gösteriyordu. Ancak 2025 depremleri, bu zonun "yeniden aktif hale geldiğini" ortaya koydu. Çalışmada, fayın günümüzdeki gerilme birikimini ve gelecekte olası büyük deprem riskini değerlendirmek için yapılan modellemeler de yer aldı. Araştırmacılar, bölgede benzer büyüklükte depremlerin tekrarlama periyodunun 50-100 yıl arasında değiştiğini, ancak hibrit karakter nedeniyle beklenmedik zamanlarda daha yıkıcı sarsıntıların oluşabileceğini belirtiyor.
Sındırgı depremleri, Türkiye'de son yıllarda artan sismik araştırmaların da odağı haline gelmiş durumda. Deprem sonrası bölgede kurulan geçici istasyon ağları sayesinde yüksek çözünürlüklü veri toplanabildi. Bu veriler, depremlerin önceden tahmini için yapay zeka tabanlı modellerin geliştirilmesine de katkı sağladı. Özellikle hibrit depremlerin erken uyarı sistemlerinde yarattığı zorluklar, yeni algoritmaların test edilmesine olanak tanıdı.
Sonuç olarak, Sındırgı depremleri yalnızca yerel ölçekte değil, küresel sismoloji literatüründe de önemli bir referans noktası haline geldi. Venezuela'ya olan benzerlik, farklı kıtalardaki fay sistemlerinin ortak davranış modelleri sergileyebileceğini gösteriyor. Bu durum, dünya genelinde benzer tektonik rejimlerdeki deprem risklerinin daha iyi anlaşılmasına yardımcı olabilir.
