Emine Erdoğan'ın himayelerinde 2017 yılında başlatılan Sıfır Atık hareketi, 9. yılına girdi. "0'dan COP31'e Dünya için Hep Birlikte" temasıyla kutlanan hareket kapsamında bugüne kadar 90 milyon ton atık ekonomiye kazandırıldı ve 365 milyar liralık ekonomik katkı elde edildi. Geri kazanım oranı ise yüzde 37,5'e ulaştı. Sıfır Atık, 136 ülkede uygulanarak küresel bir çevre hareketine dönüştü.
90 Milyon Ton Atık Ekonomiye Kazandırıldı
Sıfır Atık hareketi, atıkların kaynağında ayrıştırılması ve geri dönüşüme kazandırılması yoluyla hem çevresel hem de ekonomik fayda sağlıyor. 2017'den bu yana 90 milyon ton atık ekonomiye kazandırılırken, bu sayede 365 milyar lira değerinde ekonomik katkı oluştu. Geri kazanım oranı yüzde 37,5 seviyesine yükseldi. Bu oran, hareketin başladığı yıllarda yüzde 13 civarındaydı.
Proje kapsamında plastik, kağıt, cam, metal ve organik atıklar ayrıştırılarak geri dönüşüm sürecine dahil ediliyor. Elde edilen hammadde, sanayide yeniden kullanılarak doğal kaynakların korunmasına katkı sağlıyor. Aynı zamanda düzenli depolama sahalarına giden atık miktarı azalıyor ve sera gazı emisyonları düşüyor.
136 Ülkede Uygulanıyor
Sıfır Atık hareketi, Türkiye'nin öncülüğünde başlatılmasına rağmen kısa sürede sınırların ötesine geçti. Bugün 136 ülkede uygulanan bir çevre politikası haline geldi. Birleşmiş Milletler çevre programlarında da referans alınan Sıfır Atık, uluslararası platformlarda Türkiye'nin çevre diplomasisinin önemli bir aracı olarak öne çıkıyor.
Hareketin 9. yılı, "0'dan COP31'e Dünya için Hep Birlikte" temasıyla kutlanıyor. COP31 iklim zirvesine giden süreçte farkındalık oluşturmayı amaçlayan tema, bireysel ve kurumsal düzeyde atık yönetiminin önemine vurgu yapıyor. Etkinlikler kapsamında paneller, atölyeler ve geri dönüşüm sergileri düzenleniyor.
Geri Kazanım Oranı Yüzde 37,5'e Ulaştı
2017'de yüzde 13 olan geri kazanım oranı, 2025 itibarıyla yüzde 37,5'e çıktı. Bu artış, toplumun her kesiminde atık ayrıştırma bilincinin yaygınlaşmasıyla mümkün oldu. Kamu kurumları, belediyeler, özel sektör ve sivil toplum kuruluşları iş birliği içinde çalışıyor. Okullarda verilen eğitimlerle yeni nesillere sıfır atık kültürü aşılanıyor.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın eşi Emine Erdoğan, hareketin ilk günden bu yana en büyük destekçisi ve uluslararası temsilcisi konumunda. Erdoğan, çeşitli platformlarda yaptığı konuşmalarda atık yönetiminin iklim kriziyle mücadeledeki kritik rolüne dikkat çekiyor. Sıfır Atık Projesi, 2019'da BM Çevre Programı tarafından ödüle layık görülmüştü.
Ekonomik ve Çevresel Kazanım
90 milyon ton atığın geri kazanımı, doğal kaynakların korunmasına önemli katkı sağladı. Örneğin, geri dönüştürülen kağıt sayesinde binlerce ağaç kesilmekten kurtarıldı. Plastik atıkların geri dönüşümü, petrol bazlı hammadde ihtiyacını azalttı. Cam ve metal atıklar ise enerji tasarrufu sağladı.
Ekonomik açıdan elde edilen 365 milyar liralık katkı, atıkların ham madde olarak yeniden değerlendirilmesiyle oluştu. Bu rakam, geri dönüşüm sektörünün büyüklüğünü ve istihdam potansiyelini de gözler önüne seriyor. Sıfır Atık hareketi, aynı zamanda yeşil iş imkanları yaratarak sürdürülebilir kalkınmaya hizmet ediyor.
Gelecek Hedefleri
Sıfır Atık hareketinin önümüzdeki dönemde geri kazanım oranını yüzde 60'a çıkarması hedefleniyor. Bu doğrultuda altyapı yatırımları, eğitim kampanyaları ve yasal düzenlemeler planlanıyor. Özellikle plastik atıkların azaltılması için tek kullanımlık ürünlere yönelik kısıtlamaların genişletilmesi bekleniyor.
COP31'e ev sahipliği yapacak Türkiye'nin, Sıfır Atık deneyimini küresel iklim müzakerelerine taşıması öngörülüyor. Hareketin 9. yılında ulaşılan rakamlar, çevre politikalarının somut sonuçlar üretebileceğini gösteriyor. Ancak uzmanlar, geri kazanım oranının daha da artırılması için tüketici davranışlarının değişmesi ve atık ayrıştırmanın günlük hayatın rutini haline gelmesi gerektiğini vurguluyor.
