Sosyal güvenlik uzmanı Özgür Erdursun, emeklilik planlamasında en sık yapılan hatayı gündeme getirdi. Özellikle 1 Ekim 2008 öncesinde sigortalı olan çalışanları yakından ilgilendiren 'son 2520 gün kuralı', farkında olmadan yapılan prim ödemeleri veya statü değişiklikleri nedeniyle emekli maaşında ciddi düşüşlere neden olabiliyor. Erdursun, konuyla ilgili yaptığı açıklamada, bu kuralın göz ardı edilmesi halinde, yıllarca ödenen primlerin maaşa yansımadığını ve emeklilerin hak kaybına uğradığını belirtti. Özellikle 4A (SSK) kapsamında çalışanların 4B (Bağ-Kur) veya 4C (Emekli Sandığı) statüsüne geçiş yaparken dikkatli olması gerektiğini vurguladı.
2520 gün kuralı nedir?
1 Ekim 2008 tarihinden önce sigortalı olan kişiler için geçerli olan bu kural, emeklilik başvurusu öncesindeki son 2520 günlük (7 yıl) prim ödemelerinin hangi statüden yapıldığını esas alıyor. Buna göre, kişinin emekli aylığı, son 2520 gündeki ağırlıklı statüye göre hesaplanıyor. Eğer son 7 yılda en fazla prim ödenen statü 4A ise maaş SSK üzerinden, 4B ise Bağ-Kur üzerinden, 4C ise Emekli Sandığı üzerinden bağlanıyor. Her statünün maaş hesaplama formülü farklı olduğu için, yanlış bir statü seçimi maaşın düşmesine yol açabiliyor.
En sık yapılan hata: Statü değişiklikleri
Uzman Erdursun, en büyük hatanın, emekliliğe yaklaşırken farkında olmadan statü değiştirmek olduğunu söyledi. Örneğin, uzun yıllar SSK'lı olarak çalışan bir kişinin, emekliliğine birkaç yıl kala kendi işini kurarak Bağ-Kur'lu olması, maaşını olumsuz etkileyebiliyor. Aynı şekilde, kamu sektörüne geçiş yapanlar da Emekli Sandığı statüsüne dahil oluyor. Erdursun, "Son 2520 gün kuralı nedeniyle, emekliliğin son 7 yılında hangi statüde daha fazla gününüz varsa, maaşınız o statü üzerinden hesaplanır. Bu nedenle, emeklilik planlamasını son 7 yılı hesaba katarak yapmak hayati önem taşır" dedi.
Prim gün sayısı yetmiyor, doğru statü şart
SGK uzmanı, sadece prim gün sayısının yeterli olmadığını, doğru statüde prim ödemenin de maaşı belirlediğini ifade etti. Özellikle 2008 öncesi sigortalı olanlar için bu kuralın katı şekilde uygulandığını belirten Erdursun, "Birçok kişi, emekli olmak için gereken prim gününü doldurduğunu düşünüp rahatlıyor. Ancak son 7 yılda yanlış statüde prim ödemişse, maaşı beklediğinden çok daha düşük olabiliyor" diye konuştu. Örnek olarak, SSK'dan emekli olması gereken bir kişinin son 7 yılda Bağ-Kur'a prim ödemesi durumunda, maaşının yarı yarıya düşebileceğini söyledi.
Çözüm önerileri ve dikkat edilmesi gerekenler
Uzman Erdursun, emeklilik öncesinde mutlaka bir SGK uzmanına danışılması gerektiğini vurguladı. Ayrıca, e-Devlet üzerinden hizmet dökümü kontrol edilerek son 2520 günlük primlerin hangi statüde yoğunlaştığının tespit edilebileceğini belirtti. İşte dikkat edilmesi gereken noktalar:
- Son 7 yılda statü değişikliği yapacaksanız, maaşınıza etkisini hesaplattırın.
- Birden fazla statüden priminiz varsa, hangi statüden emekli olmanın avantajlı olduğunu belirleyin.
- Prim borcu olan Bağ-Kur'lular, borcunu yapılandırarak sigortalılık süresini düzenleyebilir.
- Emeklilik dilekçesi vermeden önce son 2520 gününüzü mutlaka kontrol edin.
Uzman görüşü: Sistemin karmaşıklığı mağduriyet yaratıyor
Sosyal güvenlik sistemi, farklı statüler ve geçiş kurallarıyla oldukça karmaşık bir yapıya sahip. Uzman Erdursun, bu karmaşıklığın bilinçsiz vatandaşlar için mağduriyet oluşturduğunu belirterek, "Sistemin sadeleştirilmesi ve tek bir emeklilik statüsüne geçilmesi, bu tür mağduriyetleri önleyecektir" dedi. Ancak mevcut durumda, herkesin kendi statüsünü ve son 2520 gün kuralını bilmesi, hak kaybını önlemek için zorunlu. Konuyla ilgili daha fazla bilgi almak isteyen vatandaşlar, SGK müdürlüklerine veya sosyal güvenlik uzmanlarına başvurabilir.
