Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK), ayakta tedavide hekim ve diş hekimi muayenesi katılım paylarına yüzde 250'ye varan oranda zam yaptı. Yeni düzenleme Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Buna göre, birinci basamak sağlık kuruluşlarında (aile hekimi, sağlık ocağı) muayene katılım payı 2 liradan 5 liraya, ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında (hastane, poliklinik) ise 3 liradan 8 liraya yükseltildi. Diş hekimi muayenelerinde de benzer oranda artış yapıldı.
Yeni düzenleme ile muayene katılım payları ne kadar oldu?
Yeni tarifeye göre, aile hekimi muayenesi katılım payı 2 TL'den 5 TL'ye çıktı. Devlet hastaneleri ve üniversite hastaneleri gibi ikinci ve üçüncü basamak sağlık kuruluşlarında muayene katılım payı 3 TL'den 8 TL'ye yükseldi. Özel hastanelerde muayene katılım payı ise 12 TL'den 30 TL'ye çıkarıldı. Diş hekimi muayenelerinde de katılım payı 5 TL'den 12 TL'ye yükseltildi. SGK, bu artışları 'güncelleme' olarak nitelendirdi. Düzenlemenin amacı, sağlık harcamalarındaki artışı karşılamak ve katılım paylarını enflasyon karşısında reel hale getirmek olarak açıklandı.
Katılım payı zammının gerekçesi ne?
SGK yetkilileri, katılım paylarının 2012 yılından bu yana artırılmadığını ve enflasyon karşısında eridiğini belirtti. Yapılan zamla birlikte katılım paylarının güncel maliyetlere uygun hale getirildiği ifade edildi. Ancak sağlık harcamalarının bütçe üzerindeki yükünü hafifletmek için vatandaştan daha fazla katkı istenmesinin yanı sıra, gereksiz muayene başvurularının önüne geçilmesi de hedefleniyor. SGK verilerine göre, kişi başına yıllık ortalama muayene sayısı 8 civarında. Bu oranın düşürülmesiyle hem kaynak israfının önüne geçilmesi hem de sağlık sisteminin sürdürülebilirliğinin sağlanması amaçlanıyor.
Düzenleme, özellikle kronik hastalığı olan ve sık doktora gitmek zorunda kalan vatandaşlar için ek mali yük anlamına geliyor. Türkiye'de sağlık harcamalarının GSYH içindeki payı son yıllarda artış gösterirken, hanehalkı sağlık harcamaları da yükselişte. Katılım payı zammının, dar gelirli vatandaşların sağlık hizmetlerine erişimini olumsuz etkileyebileceği endişesi dile getiriliyor.
Yeni düzenleme, Resmi Gazete'de yayımlandığı tarih itibarıyla yürürlüğe girdi. SGK, zammı 'güncelleme' olarak adlandırsa da, yapılan artış oranı yüzde 250'yi buluyor. Geçmiş yıllarda da benzer düzenlemelerle muayene katılım payları güncellenmişti. Ancak bu kez oranların yüksekliği dikkat çekiyor.
Kamuoyu ve uzmanlar ne diyor?
Sağlık alanında faaliyet gösteren bazı sivil toplum kuruluşları, katılım payı zammını eleştirerek, sağlık hizmetlerinin temel bir hak olduğunu ve bu tür artışların vatandaşları sağlık hizmetlerinden uzaklaştırabileceğini belirtiyor. Uzmanlar ise, katılım paylarının artırılmasının gereksiz muayene başvurularını azaltabileceğini ancak aynı zamanda düşük gelirli grupların sağlık hizmetlerine erişiminde engel oluşturabileceğini vurguluyor.
SGK'nın bu kararı, sağlık politikalarının mali sürdürülebilirliği ile sosyal devlet ilkesi arasında bir denge arayışının yansıması olarak değerlendirilebilir. Ancak doğrudan vatandaşın cebine yansıyan bu artışın, kısa vadede sağlık hizmeti kullanımını azaltması beklenirken, uzun vadede toplum sağlığı üzerindeki etkileri merak konusu.
