Ticaret Bakanlığı, laboratuvar ortamında üretilen sentetik kıymetli taşların doğal taş gibi satılmasının önüne geçmek için yeni bir düzenleme yürürlüğe koydu. Buna göre, sentetik taşları “yapay üretim” veya “sentetik” ibaresi olmadan satan kuyum işletmelerine 858 bin 620 liraya kadar idari para cezası uygulanacak. Düzenleme, tüketiciyi yanıltıcı uygulamaların engellenmesi ve piyasada güvenin sağlanması amacı taşıyor.
Ceza miktarı ve uygulama esasları
Resmi Gazete’de yayımlanan tebliğ ile Ticaret Bakanlığı, kıymetli taş ticaretine ilişkin usul ve esasları yeniden belirledi. Yeni düzenleme kapsamında, laboratuvar sentezi olan taşların doğal taş gibi tanıtılması veya bu yönde izlenim bırakılması halinde işletmelere 10 bin 460 liradan başlayarak 858 bin 620 liraya kadar idari para cezası kesilecek. Cezalar, işletmenin büyüklüğü ve tekrar durumuna göre kademeli olarak artabilecek. Ayrıca, ürünlerin üzerinde açıkça “sentetik”, “yapay” veya “laboratuvar ürünü” ibaresi bulunması zorunlu hale getirildi.
Tüketici mağduriyetinin önlenmesi hedefleniyor
Yetkililer, son yıllarda laboratuvar ortamında üretilen sentetik taşların doğal taşlarla karıştırılarak tüketicilere yüksek fiyatlarla satıldığı yönünde şikayetlerin arttığını belirtti. Özellikle pırlanta, yakut, safir ve zümrüt gibi kıymetli taşların sentetik versiyonları, doğal taşlardan çok daha düşük maliyetle üretilmesine rağmen doğal taş fiyatına satılabiliyor. Bu durumun hem tüketiciyi mağdur ettiği hem de sektörde haksız rekabete yol açtığı ifade ediliyor. Yeni düzenleme ile bu tür uygulamaların önüne geçilmesi ve tüketici güveninin artırılması amaçlanıyor.
Sektör temsilcilerinden destek
Kuyum sektörü temsilcileri, düzenlemeyi olumlu karşıladıklarını açıkladı. İstanbul Kuyumcular Odası Başkanı, “Uzun süredir sektörde sentetik taşların doğal gibi satılması büyük bir sorundu. Bu düzenleme ile hem tüketici korunacak hem de dürüst esnafın önü açılacak” dedi. Sektörde faaliyet gösteren bazı işletmeler, düzenlemenin bir an önce uygulanması gerektiğini vurgularken, ceza miktarının caydırıcı olduğunu belirtti.
Uygulama takibi ve denetimler
Ticaret Bakanlığı, düzenlemenin uygulanmasını yakından takip edecek. Denetimler, bakanlık müfettişleri ve il ticaret müdürlükleri tarafından gerçekleştirilecek. Aykırı hareket eden işletmelere anında cezai işlem uygulanacak. Ayrıca, tüketicilerin şikayetlerini Alo 175 Tüketici Danışma Hattı’na iletmeleri halinde denetimlerin hızlandırılacağı bildirildi.
Düzenleme, kıymetli taş ticaretinde şeffaflığı artırarak sektörün itibarını korumayı hedefliyor. Uzmanlar, tüketicilerin alışverişlerinde mutlaka ürün etiketini kontrol etmeleri ve sentetik taşlarla ilgili bilinçlenmeleri gerektiğini vurguluyor. Bu sayede hem ekonomik kayıpların önüne geçilecek hem de piyasa güveni tesis edilecek.
