Türkiye, Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya, Katar, Mısır, Pakistan, Suudi Arabistan ve Ürdün dışişleri bakanları, Kudüs'teki Mescid-i Aksa'ya yönelik son baskını kınayan ortak bir bildiri yayımladı. Bildiride, kutsal mekanın tarihi ve hukuki statüsünün ihlal edilmesinin kabul edilemez olduğu vurgulandı. Sekiz ülke, İsrail güçlerinin Mescid-i Aksa'ya düzenlediği baskın ve Filistinli sivillere yönelik müdahaleyi 'uluslararası hukukun açık ihlali' olarak nitelendirdi.
Ortak bildirinin detayları
Dışişleri bakanları tarafından yapılan ortak açıklamada, Mescid-i Aksa'nın yalnızca Müslümanlar için değil, tüm semavi dinler için kutsal olduğu hatırlatıldı. Açıklamada, 'Kudüs'teki kutsal mekanların statükosunun korunmasının bölgesel barış ve istikrar için hayati önem taşıdığı' ifade edildi. Bakanlar, İsrail'i tüm tırmanış eylemlerini derhal durdurmaya ve uluslararası yükümlülüklerine uymaya çağırdı. Ayrıca, uluslararası toplumu Kudüs ve Mescid-i Aksa'nın tarihi, hukuki statüsünü ihlal eden tek taraflı adımlara karşı harekete geçmeye davet etti.
Baskının ardından gelen uluslararası tepkiler
Geçtiğimiz hafta içerisinde İsrail polisinin Mescid-i Aksa'ya düzenlediği baskında, çok sayıda Filistinli yaralanmış ve gözaltına alınmıştı. Baskın, Ramazan ayında kutsal mekanda artan gerilim ortamında meydana geldi. Olayın ardından birçok ülke ve uluslararası kuruluş İsrail'i kınamıştı. Birleşmiş Milletler, Avrupa Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı da benzer açıklamalarla duruma tepki göstermişti. Sekiz ülkenin ortak bildirisi ise bölgesel bir koordinasyonun ürünü olarak öne çıkıyor.
Öte yandan, ortak bildiride yer alan ülkelerden Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri'nin, son yıllarda İsrail ile normalleşme adımları atması dikkat çekti. Bu ülkelerin Mescid-i Aksa konusunda net bir tutum sergilemesi, Filistin davasına verdikleri önemi bir kez daha ortaya koydu. Türkiye ise uzun süredir Kudüs'ün statüsü konusunda en sert tepkileri veren ülkelerden biri olarak biliniyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan daha önce yaptığı açıklamalarda, Kudüs'ün Müslümanlar için kırmızı çizgi olduğunu vurgulamıştı.
Bildiri, Mescid-i Aksa'da yaşanan son olayların sadece Filistin-İsrail çatışmasının değil, aynı zamanda bölgesel güç dengelerinin de bir yansıması olduğunu gösteriyor. Sekiz ülkenin ortak tutumu, uluslararası toplumun Kudüs'teki statükonun korunması konusunda ne kadar hassas olduğunu bir kez daha gözler önüne seriyor. Bu tür girişimlerin, bölgede tırmanan gerilimi düşürmeye ve Filistin halkının haklarını korumaya yönelik somut adımlara dönüşmesi bekleniyor.
Dışişleri bakanlarının ortak bildirisi, sekiz ülkenin Filistin meselesine verdikleri önem ve dayanışmanın altını çiziyor. Ancak, bu tür diplomatik açıklamaların sahadaki gerçekleri değiştirip değiştiremeyeceği ise belirsiz. Mescid-i Aksa'daki statükonun korunması, yıllardır süregelen bir tartışma konusu ve bu konuda uluslararası konsensüs sağlanmış olsa da uygulamada sık sık ihlaller yaşanıyor. Bölgede kalıcı bir çözüm için taraflar arasında doğrudan müzakerelerin yeniden başlaması kaçınılmaz görünüyor.
