Schengen vizesi başvurularında bot yazılımlar kullanarak randevuları kapatıp haksız kazanç elde ettiği ileri sürülen firmalar Meclis gündemine taşındı. Ticaret Bakanı Ömer Bolat, yedi şirketin incelemeye alındığını ve gerekli adımların atılacağını açıkladı. TBMM’de milletvekillerinin sorularını yanıtlayan Bolat, vize randevu sistemindeki suiistimallerin önüne geçmek için kapsamlı bir çalışma yürütüldüğünü belirtti.
İddialar ve inceleme süreci
Son aylarda Schengen vizesi başvuru sürecinde, bazı aracı firmaların gelişmiş bot yazılımları sayesinde randevu tarihlerini saniyeler içinde kapatıp bu randevuları yüksek ücretlerle vatandaşlara sattığı iddiaları gündeme geldi. Yaklaşık 60-70 Euro olması gereken randevu ücretlerinin, aracı şirketler tarafından 500 Euro’ya kadar çıkarıldığı belirtiliyor. Ticaret Bakanlığı, bu iddialar üzerine harekete geçerek yedi şirket hakkında resen inceleme başlattı.
Bakan Bolat’ın açıklamaları
Ticaret Bakanı Ömer Bolat, konuyla ilgili TBMM’de yaptığı açıklamada, “Vize randevu sistemindeki bu tür haksız kazançlara asla izin vermeyeceğiz. İncelemeye alınan yedi firma hakkında gerekli yasal işlemler başlatılmıştır. Tüketici mağduriyetini önlemek ve rekabeti korumak amacıyla sektörde denetimleri sıkılaştırıyoruz” dedi. Bakan ayrıca, vatandaşların sadece resmi başvuru kanallarını kullanmaları gerektiğini vurguladı.
Vatandaş tepkisi ve öneriler
Vize randevusu bulmakta zorlanan vatandaşlar, bu tür uygulamaların tüm başvuru sürecini çekilmez hale getirdiğini ifade ediyor. Birçok kişi, randevu alabilmek için gece yarısı saatlerce beklemek zorunda kaldıklarını ancak yine de başarılı olamadıklarını dile getiriyor. Bazı vatandaşlar da bu duruma çözüm olarak, biyometrik veri merkezlerinin sayısının artırılması ve randevu sisteminin daha şeffaf hale getirilmesi gerektiğini belirtiyor.
Hukuki boyut ve olası yaptırımlar
Bot yazılımlarının kullanımı, 6563 sayılı Elektronik Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun ve ilgili tüketici mevzuatı kapsamında değerlendiriliyor. Uzmanlar, bu tür eylemlerin haksız rekabet ve dolandırıcılık suçlarını oluşturabileceğini belirtiyor. İnceleme sonucunda suç unsuru tespit edilmesi halinde firmalara idari para cezasından ticari faaliyetlerinin durdurulmasına kadar varan yaptırımlar uygulanabilecek.
Geçmişte benzer uygulamalar
Vize randevusunda bot yazılımlarının kullanılması Türkiye'de yeni bir olgu değil. 2023 yılında da benzer bir skandal patlak vermiş, bazı firmaların bir randevuyu yüzlerce kez yeniden satarak büyük kazanç sağladığı ortaya çıkmıştı. O dönemde Ticaret Bakanlığı 10'dan fazla şirkete ceza kesmiş ve sistemde güvenlik önlemleri artırılmıştı. Ancak bot yazılımlarının hızla evrimleşmesi, denetimleri zorlaştıran bir faktör olarak öne çıkıyor.
AB ve Schengen bölgesiyle ilişkiler
Türkiye, Schengen bölgesine vize muafiyeti için Türkiye-AB Geri Kabul Anlaşması ve Vize Serbestisi Diyaloğu kapsamında müzakerelerini sürdürüyor. 2016 yılında imzalanan anlaşma gereği Türkiye'nin 72 kriteri yerine getirmesi bekleniyor. Vize randevu sistemindeki aksaklıklar ve haksız uygulamalar, bu süreçte AB tarafından olumsuz bir faktör olarak değerlendirilebiliyor. Uzmanlar, bu tür skandalların Türkiye'nin vize muafiyeti hedefini olumsuz etkileyebileceğini ifade ediyor.
Sonuç olarak, Schengen vizesi randevu sisteminde yaşanan bu haksız kazanç iddiaları, hem vatandaş mağduriyetine yol açmakta hem de Türkiye-AB ilişkilerinde güven sorununa neden olmaktadır. Ticaret Bakanlığı'nın başlattığı incelemeler olumlu bir adım olsa da, sistemin köklü bir reforma ihtiyacı olduğu açıktır. Vatandaşların mağdur olmaması için yetkililerin denetimleri sürekli kılması ve randevu sisteminde şeffaflığı artırması elzemdir. Aksi takdirde bu tür skandalların tekrarlanması kaçınılmaz olacaktır.
