Sayıştay'ın Kocaeli Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi'ne ilişkin 2025 yılı denetim raporu, üniversite hastanelerindeki danışmanlık uygulamalarına dair çarpıcı bir tespiti gündeme taşıdı. Rapora göre, üniversite bünyesindeki tıp fakültesi hastanesinde görevli bazı hekimlerin, döner sermaye gelirlerinden pay alabilmek için "danışmanlık" adı altında fiilen hekimlik faaliyeti yürüttüğü belirlendi. Bu durum, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu ve ilgili yönetmeliklerde öngörülen döner sermaye dağıtım esaslarına aykırılık oluşturuyor.
Danışmanlık üzerinden döner sermaye payı
Sayıştay denetçileri, Kocaeli Üniversitesi Döner Sermaye İşletmesi'nin 2025 yılına ait mali kayıtlarını inceledi. İncelemede, tıp fakültesi hastanesinde hasta muayenesi, tanı ve tedavi gibi doğrudan hekimlik hizmetleri karşılığında elde edilen gelirlerin bir kısmının, "bilimsel danışmanlık" veya "proje danışmanlığı" adı altında bazı öğretim üyelerine aktarıldığı saptandı. Oysa mevzuat, döner sermaye gelirlerinden pay alabilmek için öğretim üyelerinin bizzat sunduğu sağlık hizmetinin belgelenmesini şart koşuyor. Danışmanlık adı altında yapılan bu ödemelerin, fiili hekimlik faaliyetini gizleyerek ek gelir sağlama amacı taşıdığı değerlendiriliyor.
Rapordaki diğer bulgular
Denetim raporunda yalnızca bu tespit yer almıyor. Sayıştay, döner sermaye işletmesinin muhasebe kayıtlarında da birtakım usulsüzlükler olduğunu belirledi. Bazı harcamaların belgesiz yapıldığı, gelir-gider dengesinin şeffaf biçimde izlenmediği ve bir kısım tıbbi malzeme alımının ihale mevzuatına uygun gerçekleştirilmediği rapora yansıdı. Ayrıca, hastane döner sermayesinden yapılan ek ödemelerin hesaplanmasında kullanılan katsayıların keyfi biçimde belirlendiği, bu nedenle bazı birimlerde çalışan hekimler arasında ciddi gelir farklılıkları oluştuğu ifade edildi.
Raporda, "danışmanlık" faaliyetlerinin içeriğine dair somut belgelerin bulunmadığı, bu şekilde yapılan ödemelerin hangi hizmet karşılığında gerçekleştirildiğinin tespit edilemediği vurgulandı. Sayıştay, söz konusu uygulamanın yalnızca mevzuata aykırı olmakla kalmayıp, üniversite hastanesinin mali disiplinini de zedelediğini belirtti.
Üniversite yönetiminden henüz açıklama yok
Kocaeli Üniversitesi Rektörlüğü'nden konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi. Edinilen bilgilere göre, Sayıştay raporu üniversite yönetimine tebliğ edildi ve yasal süre içinde gerekli düzeltmelerin yapılması istendi. Üniversite yönetiminin, danışmanlık adı altındaki ödemeleri durdurarak ilgili hekimlerden savunma talep ettiği öğrenildi. Ancak bu iddialar bağımsız kaynaklarca doğrulanmadı.
Döner sermaye denetimleri ve genel tablo
Sayıştay'ın üniversite hastanelerine yönelik denetimleri her yıl düzenli olarak yapılıyor. Son yıllarda birçok üniversitede benzer bulgulara rastlanması, sorunun yapısal olduğunu gösteriyor. Döner sermaye gelirleri, hastanelerin temel finansman kaynağı olmasının yanı sıra öğretim üyeleri için önemli bir ek gelir kapısı işlevi görüyor. Bu durum, zaman zaman mevzuat sınırlarının zorlanmasına ve denetimlerde çeşitli usulsüzlüklerin ortaya çıkmasına neden oluyor.
Uzmanlar, döner sermaye dağıtımının daha şeffaf ve denetlenebilir hale getirilmesi gerektiğini savunuyor. Aksi halde, hastane kaynaklarının amaç dışı kullanımı ve hekimler arasındaki gelir adaletsizliği artarak devam edecek. Sayıştay raporu, bu alandaki denetimlerin sıkılaştırılması ve yaptırımların caydırıcı olması gerektiğini bir kez daha ortaya koyuyor.
Kamuoyunun gündemine gelen bu tespit, üniversitelerdeki mali yönetim ve hesap verebilirlik tartışmalarını yeniden alevlendirdi. Gözler şimdi Kocaeli Üniversitesi'nin atacağı adımlarda ve Yükseköğretim Kurulu'nun konuya ilişkin tutumunda.
