Sayıştay Başkanlığı'nın Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi (MKÜ) ve döner sermaye işletmesine ilişkin 2025 yılı denetim raporları, üniversitenin mali yönetiminde ciddi sorunları gün yüzüne çıkardı. Raporlara göre, üniversite 856 milyon TL zarar ederken, 530 personel sigortasız çalıştırıldı. Hastane alımlarında da usulsüzlükler tespit edildi. Denetim raporları, üniversitenin hem akademik hem de idari yapısında şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkelerinin zedelendiğini gösteriyor.
Mali Yönetimde Derin İzler
Sayıştay denetçileri, üniversitenin 2025 yılı mali tablolarını incelediğinde, 856 milyon TL'lik bir zararla karşılaştı. Bu zararın büyük bölümünün döner sermaye işletmesinden kaynaklandığı belirtiliyor. Döner sermaye, üniversite hastanesinin gelirlerini ve giderlerini yöneten kritik bir birim. Raporda, gelir-gider dengesizliğinin yanı sıra, bazı harcamaların mevzuata aykırı şekilde yapıldığı vurgulanıyor. Özellikle hastane alımlarında, ihalelere fesat karıştırıldığı ve piyasa değerinin üzerinde ödemeler yapıldığı iddia ediliyor. Denetçiler, bu alımların rekabet koşullarını ortadan kaldıracak şekilde tek kaynaktan yapıldığını ve kamu zararına yol açtığını tespit etti.
Raporda ayrıca, üniversitenin taşınır ve taşınmaz mal yönetiminde de usulsüzlükler olduğu, bazı varlıkların kayıt dışı bırakıldığı veya değerinin altında satıldığı belirtiliyor. Bu durum, üniversitenin mali disiplinini yitirdiğini ve kaynakların verimli kullanılmadığını gözler önüne seriyor.
530 Personel Sigortasız Çalıştırıldı
Denetim raporlarının en çarpıcı bulgularından biri de personel istihdamına ilişkin. 530 personelin sigortasız çalıştırıldığı, yani Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) hiç bildirilmediği veya eksik bildirildiği ortaya çıktı. Bu personelin büyük kısmının hastane ve döner sermaye işletmesinde istihdam edildiği, bazılarının ise taşeron firmalar aracılığıyla çalıştırıldığı ancak sigorta primlerinin yatırılmadığı belirtiliyor. Sigortasız çalıştırma, hem işçi hakları açısından hem de kamu maliyesi açısından ciddi bir suç. Raporda, bu durumun üniversite yönetiminin denetim eksikliğinden kaynaklandığı ve gerekli önlemlerin alınmadığı ifade ediliyor.
Sigortasız personel, sağlık hizmetlerinin sürdürülebilirliğini de tehdit ediyor. Hastanede çalışan bu kişilerin iş kazası geçirmesi durumunda hem mağduriyet hem de üniversitenin tazminat yükümlülüğü doğabilir. Ayrıca, bu durum diğer çalışanlar arasında motivasyon ve adalet algısını zedeliyor.
Hastane Alımlarında Usulsüzlük
Sayıştay raporunda, üniversite hastanesinin tıbbi malzeme, ilaç ve cihaz alımlarında önemli usulsüzlükler saptandı. İhalelerin çoğunun katılımcı sayısı düşük tutularak yapıldığı, bazı alımların doğrudan temin yöntemiyle gerçekleştirildiği ve bu yöntemin kötüye kullanıldığı belirtiliyor. Örneğin, piyasa fiyatının çok üzerinde alınan bazı tıbbi cihazların bulunduğu, bunun da kamu kaynaklarının israfına yol açtığı ifade ediliyor. Denetçiler, bu alımların acil ihtiyaç gerekçesiyle yapıldığını ancak aciliyetin belgelenmediğini vurguluyor.
Ayrıca, bazı alımlarda kamu zararının hesaplanması için ayrıntılı inceleme yapılması gerektiği, ancak üniversitenin bu konuda yeterli belge sunmadığı belirtiliyor. Raporda, hastane yönetiminin alım süreçlerinde şeffaflık ilkelerine uymadığı ve denetim mekanizmalarının etkisiz kaldığı sonucuna varılıyor.
Bağlam ve Arka Plan
Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, 1992 yılında kurulmuş bir devlet üniversitesi. Özellikle 2023 yılındaki depremlerden ağır etkilenen bölgede hizmet veriyor. Deprem sonrası artan sağlık hizmeti ihtiyacı ve altyapı sorunları, üniversitenin mali yapısını daha da kırılgan hale getirdi. Sayıştay'ın bu raporu, üniversitenin deprem sonrası toparlanma sürecinde karşılaştığı zorlukları ve yönetimsel hataları gözler önüne seriyor. Üniversite yönetimi, rapordaki bulgulara ilişkin henüz resmi bir açıklama yapmadı. Ancak denetim raporları, kamu kurumlarının hesap verebilirliği ve şeffaflığı açısından önemli bir uyarı niteliğinde. Uzmanlar, benzer sorunların diğer üniversitelerde de görülebileceğini ve Sayıştay denetimlerinin sıklaştırılması gerektiğini belirtiyor. Kamu kaynaklarının etkin kullanımı için iç denetim mekanizmalarının güçlendirilmesi ve personel istihdamında yasal düzenlemelere tam uyum sağlanması şart.
