Sayıştay’ın Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) denetim raporu, üst kademe atamalarında performans değerlendirmelerinin dikkate alınmadığını ve araç kiralama ihalesinde tercih edilen firmanın belirlenmesinde şeffaflık sorunları olduğunu gösterdi. Rapor, BDDK’nın 2023 yılı faaliyetlerine ilişkin denetim bulgularını içeriyor ve kurum içi atama süreçlerinde liyakat ilkesinin zayıfladığını ortaya koyuyor.
Performans kriterleri atlanmış
Sayıştay denetçileri, BDDK’da üst kademe yönetici atamalarında kariyer ve liyakat ilkelerine aykırı uygulamalar tespit etti. Rapora göre, atamalarda adayların performans değerlendirme puanları, yeterlilik sınav sonuçları ve geçmiş iş başarıları göz ardı edildi. Özellikle daire başkanı ve üstü pozisyonlara yapılan atamalarda, objektif kriterlerin yerine subjektif değerlendirmelerin öne çıktığı belirtiliyor. Denetim raporunda, “Atamaya esas performans değerlendirmelerinin yapılmadığı, yapılanların ise dosyalara konulmadığı görülmüştür” ifadesi yer alıyor.
BDDK’nın kendi iç yönetmeliğinde, üst kademe atamalar için belirli bir kıdem, eğitim ve performans puanı şartı aranıyor. Ancak Sayıştay, bu şartların uygulamada esnetildiğini ve bazı atamaların doğrudan üst yönetimin takdiriyle gerçekleştiğini vurguluyor. Raporda ayrıca, atama sürecine ilişkin kurul kararlarının gerekçesiz olduğu ve denetim izi bırakılmadığı kaydediliyor.
Araç kiralama ihalesinde rekabet kısıtlanmış
Sayıştay’ın bir diğer önemli bulgusu ise BDDK’nın 2023 yılında gerçekleştirdiği araç kiralama ihalesiyle ilgili. Rapora göre, ihaleye katılan firmalar arasında fiyat dışı unsurlar öne çıkarılarak rekabet ortamı zedelendi. Teknik şartnamede yer alan bazı kriterlerin, sadece belirli bir firmayı işaret edecek şekilde hazırlandığı iddia ediliyor. Örneğin, filo yaşı, araç markası ve servis ağı gibi kriterlerin, piyasa koşullarına uygun olmayan şekilde ağırlaştırıldığı ve bu nedenle ihaleye katılımın sınırlı kaldığı belirtiliyor.
Denetçiler, ihale sürecinde yaklaşık maliyetin piyasa rayiçlerinin üzerinde belirlendiğini ve sözleşme bedelinin de bu doğrultuda yüksek olduğunu tespit etti. Raporda, “İhale dokümanındaki düzenlemelerin rekabeti engelleyici nitelikte olduğu ve kamu kaynaklarının verimli kullanılmadığı değerlendirilmiştir” denildi. Ayrıca, ihale komisyonu üyelerinin bazılarının görevlerini kötüye kullandığına dair bulgular da rapora yansıdı.
BDDK’dan henüz bir açıklama gelmedi
Sayıştay raporunun kamuoyuna yansımasının ardından BDDK’dan henüz resmi bir açıklama yapılmadı. Kurumun, raporun tebliğ edilmesinin ardından yasal süresi içinde cevap vermesi bekleniyor. Uzmanlar, Sayıştay’ın bu tür bulgularının genellikle ilgili kurumun görüşü alındıktan sonra kesinleştiğini ve gerekli düzeltmelerin yapılması için takvim verildiğini hatırlatıyor. Ancak söz konusu bulgular, kamu yönetiminde şeffaflık ve hesap verebilirlik ilkeleri açısından önemli bir uyarı niteliği taşıyor.
BDDK, Türk finans sektörünün en kritik düzenleyici kurumlarından biri. Bankacılık sektörünün denetimi, lisanslama ve düzenlemelerinden sorumlu olan kurumun iç işleyişindeki bu tür eksiklikler, sektörün genel güvenilirliği açısından da sorgulanıyor. Ekonomistler, düzenleyici kurumlarda liyakat ve şeffaflığın, piyasa disiplini ve yatırımcı güveni için hayati olduğunu vurguluyor.
Sayıştay denetimleri ve kamu yönetimi
Sayıştay, kamu kurumlarının mali denetimini yapmak ve TBMM’ye rapor sunmakla görevli anayasal bir kurum. Son yıllarda Sayıştay raporları, kamu ihaleleri ve atamalardaki usulsüzlükleri sıklıkla gündeme getiriyor. Ancak bu raporların ne kadar dikkate alındığı ve yaptırım uygulandığı tartışma konusu. BDDK özelinde, atama ve ihale süreçlerindeki bu bulgular, düzenleyici kurumların da hesap verebilirlik mekanizmalarına tabi olması gerektiğini gösteriyor.
Kamu kaynaklarının etkin kullanımı ve liyakat sistemi, ekonominin genel sağlığı için kritik. Sayıştay’ın ortaya koyduğu bu tablo, BDDK’nın iç kontrol sistemlerinde reform ihtiyacını gündeme getiriyor. Önümüzdeki dönemde, benzer bulguların diğer düzenleyici kurumlarda da görülüp görülmeyeceği ve hükümetin bu raporlara nasıl yanıt vereceği yakından takip edilecek.
