Sayıştay, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu'nun (BDDK) Kamu İhale Yasası'ndaki temel ilkelere aykırı biçimde pazarlık usulüyle araç kiraladığını ortaya çıkardı. Denetim raporuna göre kurum, araç kiralama hizmetinde tasarruf tedbirlerini de göz ardı etti; şartnamelerde araçların ambiyans aydınlatmalı olması gibi konfor detayları bile tek tek sıralandı.
Pazarlık usulü ve tasarruf ihlalleri
Sayıştay denetçileri, BDDK'nın araç kiralama ihalelerinde Kamu İhale Kanunu'nun öngördüğü rekabet, saydamlık ve kaynakların verimli kullanımı ilkelerine uymadığını belirledi. Kurumun, ihtiyaçlarını doğrudan pazarlık usulüyle karşılaması, kanunda belirtilen istisnai haller dışında uygulanamaz. Raporda, bu yöntemin kamu kaynaklarının israfına yol açabileceği vurgulandı.
Ayrıca, 2018 yılında yürürlüğe giren tasarruf tedbirleri kapsamında kamu kurumlarının araç kiralamalarında sınırlamaya gitmesi gerekirken, BDDK'nın bu kurallara uymadığı tespit edildi. Denetim, kurumun araç filosunu küçültmek yerine ihtiyaç fazlası araç kiralama yoluna gittiğini gösteriyor.
Ambiyans aydınlatmadan deri koltuklu detaylara
Sayıştay raporunda, BDDK'nın araç kiralama şartnamelerinde lüks sayılabilecek donanım taleplerine yer verdiği de açıklandı. Kurumun, kiralanacak araçlarda 'ambiyans aydınlatma' bulunmasını istediği, bunun yanı sıra deri koltuk, çift bölgeli klima, geri görüş kamerası gibi konfor unsurlarını da sıraladığı belirtildi. Bu talepler, kamu araçlarının asgari donanımla temin edilmesi gerektiği yönündeki genel teamüle aykırı bulundu.
Uzmanlar, ambiyans aydınlatma gibi estetik donanımların kamu hizmeti için zorunlu olmadığını, bu tür taleplerin gereksiz harcamaya kapı araladığını ifade ediyor. Raporda, söz konusu donanım isteklerinin araç kiralama maliyetlerini artırdığına dikkat çekildi.
BDDK'dan henüz açıklama yok
Sayıştay'ın bu tespitleri, kamu idarelerinin denetim sonuçlarının açıklandığı raporlarda yer aldı. BDDK cephesinden konuya ilişkin henüz resmi bir açıklama gelmedi. Ancak daha önce benzer denetim bulgularına ilişkin kurumların genellikle 'ihtiyaçlar doğrultusunda hareket edildiği' yönünde savunma yaptığı biliniyor.
Kamu ihale mevzuatına göre pazarlık usulü, ancak doğal afet, salgın gibi olağanüstü durumlarda veya ihale sürecinin uzamasının kamu zararına yol açacağı hallerde kullanılabiliyor. BDDK'nın araç kiralamasını bu kapsama sokacak somut bir gerekçe sunmadığı rapora yansıdı.
Kamu kaynaklarının kullanımında şeffaflık çağrısı
Sayıştay'ın BDDK'ya yönelik eleştirileri, kamu kurumlarının harcamalarında şeffaflık ve hesap verebilirlik tartışmalarını yeniden gündeme getirdi. Ekonomik koşulların ağırlaştığı, tasarruf çağrılarının arttığı bir dönemde, lüks araç kiralama iddiaları kamuoyunda tepkiyle karşılanabilir.
Denetim raporlarının etkili bir şekilde takip edilmesi ve gereğinin yapılması, kamu mali yönetiminin güvenilirliği açısından kritik önem taşıyor. BDDK'nın bu bulgulara nasıl yanıt vereceği ve olası bir yaptırımın uygulanıp uygulanmayacağı önümüzdeki günlerde netlik kazanacak.
