Sayıştay Başkanlığı, kamu idarelerinin 2025 yılına ait denetim raporlarını yayımladı. Toplam 10 bin 783 bulgu tespit edilen raporlarda, mevzuata aykırı ihaleler, Kamu İhale Kurulu görüşü alınmadan yapılan limit artırımları ve usulsüz harcamalar yer aldı. Bulgular, kamu kaynaklarının etkin kullanımı konusunda ciddi soru işaretleri oluşturdu.
İhale Usulsüzlükleri Öne Çıkıyor
Raporlarda en dikkat çeken bulgu, bazı ihalelerin mevzuata aykırı olmasına rağmen pazarlık usulüyle yapılması oldu. Sayıştay, ihale süreçlerinde şeffaflık ve rekabet ilkelerinin ihlal edildiğini belirledi. Özellikle yapım işleri ve hizmet alımlarında, ihale dokümanlarının eksik hazırlandığı ve teknik şartnamelerin belirli firmaları işaret edecek şekilde düzenlendiği ifade edildi.
Bir diğer önemli bulgu ise Kamu İhale Kurulu'ndan görüş alınmadan limit artırımına gidilmesi oldu. Mevzuata göre, belirli bir tutarın üzerindeki ihalelerde limit artırımı için Kurul görüşü zorunlu. Ancak bazı idarelerin bu kuralı bypass ettiği, doğrudan temin veya pazarlık usulüne başvurduğu tespit edildi.
Diğer Bulgular ve Mali Tablo
Sayıştay raporlarında ayrıca, personel alımlarında liyakat ilkesine aykırı uygulamalar, görevlendirmelerde mevzuat dışı işlemler ve kamu zararına yol açan harcamalar yer aldı. Bazı idarelerin taşınmazlarını mevzuata aykırı şekilde kiraladığı veya satışa çıkardığı da bulgular arasında.
Raporlara göre, 2025 yılında kamu idarelerinin bütçe uygulamalarında da önemli sapmalar tespit edildi. Ödeneklerin amaç dışı kullanımı, aktarma işlemlerinde usulsüzlükler ve ödenek üstü harcamalar dikkat çekti. Sayıştay, bu bulguların ilgili idarelerin yönetimine ve Cumhurbaşkanlığı'na rapor edildiğini açıkladı.
Denetim raporları, kamu mali yönetimi ve kontrol kanunu kapsamında her yıl düzenli olarak yayımlanıyor. Sayıştay'ın bulguları, kamu kaynaklarının verimli kullanılıp kullanılmadığını ortaya koyması açısından büyük önem taşıyor. Ancak bulguların ne kadarının yaptırıma dönüştüğü ise ayrı bir tartışma konusu.
Bağımsız Değerlendirme
Sayıştay'ın 10 bin 783 bulgusu, kamu idarelerinde denetim ve hesap verebilirlik mekanizmalarının etkin çalışmadığını gösteriyor. İhale usulsüzlükleri ve limit artırımlarındaki keyfilik, kamu kaynaklarının siyasi veya kişisel çıkarlar doğrultusunda kullanılabileceği endişesini artırıyor. Sayıştay raporlarının etkili bir yaptırım aracına dönüşmesi için yargı süreçlerinin hızlandırılması ve kamuoyu denetiminin artırılması gerekiyor. Aksi halde, her yıl tekrarlanan bulgular, kurumsal bir hafıza kaybına ve kamu zararının kalıcı hale gelmesine yol açabilir.
