Kastamonu'nun Tosya ilçesinde coğrafi işaret tescilli 'sarıkılçık' çeltiğinin hasadı devam ediyor. Tosya Belediye Başkanı Volkan Kavaklıgil, Türkiye'de ve Avrupa'nın birçok ülkesinde pirinç denildiğinde ilk akla Osmanlı mutfağının lezzetlerinden olan Tosya pirincinin geldiğini söyledi. Ancak üretim rakamları, son yıllarda ciddi bir düşüşe işaret ediyor: Dekar başına verim 1 tondan 400 kilograma kadar geriledi.
Verimdeki düşüşün nedenleri
Tosya pirincinin ünü sınırları aşsa da, üretim miktarındaki azalma dikkat çekiyor. Başkan Kavaklıgil, verimdeki bu gerilemenin iklim değişikliği, su kaynaklarındaki azalma ve tarımsal girdi maliyetlerindeki artış gibi faktörlerden kaynaklandığını belirtti. Özellikle çeltik tarımının suya bağımlı yapısı, kuraklık dönemlerinde üreticiyi zorluyor.
Sarıkılçık çeltiği, ince uzun tanesi ve kendine has aromasıyla diğer pirinç çeşitlerinden ayrılıyor. Tosya ilçesinde yetiştirilen bu çeltik, coğrafi işaret tesciliyle korunuyor ve bölge ekonomisine katkı sağlıyor. Ancak son yıllarda ekim alanlarının daralması ve verimin düşmesi, hem üreticiyi hem de tüketiciyi endişelendiriyor.
Tosya pirincinin tarihi ve kültürel önemi
Tosya pirinci, Osmanlı mutfağının vazgeçilmez lezzetlerinden biri olarak biliniyor. Tarihi kayıtlara göre, Tosya'da çeltik tarımı yüzyıllar öncesine dayanıyor. İlçenin iklimi ve toprak yapısı, sarıkılçık çeltiğine özgü tat ve kokuyu kazandırıyor. Avrupa'nın birçok ülkesinde de tanınan Tosya pirinci, coğrafi işaret sayesinde taklitlerden korunuyor.
Belediye Başkanı Kavaklıgil, Tosya pirincinin marka değerini korumak için çalışmalar yürüttüklerini ifade etti. Üreticilere yönelik destek programları ve modern tarım tekniklerinin yaygınlaştırılmasıyla verimin artırılması hedefleniyor. Ayrıca, su tasarrufu sağlayan sulama yöntemlerinin teşvik edilmesi de gündemde.
Hasadın durumu ve beklenen rekolte
Bu yılki hasat dönemi, geçen yıllara göre daha düşük bir rekolteyle tamamlanmaya hazırlanıyor. Tarlalarda çeltik hasadı sürerken, üreticiler hem kalite hem de miktar açısından zorlu bir sezon geçirdiklerini dile getiriyor. Sarıkılçık çeltiğinin verimindeki düşüş, pirinç fiyatlarını da doğrudan etkiliyor. Tüketiciler, coğrafi işaretli Tosya pirincine olan ilginin artmasına rağmen, artan maliyetler nedeniyle fiyatların yükselmesinden endişe ediyor.
Uzmanlar, sürdürülebilir tarım politikalarının hayata geçirilmesi ve üreticilerin desteklenmesi durumunda, Tosya pirincinin yeniden eski verim seviyelerine ulaşabileceğini belirtiyor. Aksi halde, hem kültürel mirasın korunması hem de bölge ekonomisi olumsuz etkilenebilir.
Sonuç olarak, Tosya pirincinin geleceği, iklim koşullarına uyum sağlama ve tarımsal desteklerin etkinliğine bağlı görünüyor. Coğrafi işaretli sarıkılçık çeltiğinin hak ettiği değeri bulması için üretici, yerel yönetim ve tüketici işbirliğine ihtiyaç var.
