ABD Senatosu'nda bağımsız Vermont Senatörü Bernie Sanders, Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası (NDAA) kapsamında İsrail ve ABD savunma sanayileri arasındaki işbirliğini derinleştiren bir maddeye karşı çıkacağını duyurdu. Sanders, bu hamlesini Filistin halkının yaşadığı insani krize ve uluslararası hukuka aykırı İsrail politikalarına dikkat çekmek amacıyla yaptığını belirtti.
Sanders'ın Gerekçeleri
Sanders, yaptığı yazılı açıklamada, ABD'nin İsrail'e yönelik askeri yardımının koşulsuz olarak devam etmesini eleştirdi. "Filistin halkı hâlâ acı çekiyor. ABD vergi mükelleflerinin parasıyla İsrail'in işgal politikalarını finanse etmek kabul edilemez" ifadelerini kullanan Sanders, söz konusu maddenin Batı Şeria'daki yasa dışı yerleşimlerin genişlemesine ve Gazze'deki ablukanın sürmesine katkıda bulunacağını savundu.
NDAA ve Savunma İşbirliği Maddesi
Ulusal Savunma Yetkilendirme Yasası, ABD'nin yıllık bütçe sürecinde savunma harcamalarını düzenleyen kritik bir yasa. Bu yılki tasarıda, ABD ve İsrail savunma sanayileri arasında ortak teknoloji geliştirme, üretim paylaşımı ve lojistik destek gibi alanlarda işbirliğini artırmayı hedefleyen bir madde bulunuyor. Sanders, bu maddenin ABD'nin Orta Doğu'da tarafsız bir arabulucu rolünü zedeleyeceğini ve İsrail'in Filistin topraklarını ilhakına zemin hazırlayacağını iddia etti.
Kongre'deki Destek ve Muhalefet
Sanders'ın tutumu, özellikle Demokrat Parti'nin ilerici kanadında destek bulurken, Cumhuriyetçiler ve bazı ılımlı Demokratlar tarafından eleştiriliyor. Temsilciler Meclisi Dışişleri Komitesi Başkanı Michael McCaul, "İsrail ile savunma işbirliğimiz bölgedeki ortak çıkarlarımız için hayati önem taşıyor. Bu madde olmazsa olmaz" dedi. Öte yandan, Amerikan-İsrail İlişkileri Komitesi (AIPAC) gibi güçlü lobi grupları, maddenin yasalaşması için yoğun çaba harcıyor.
Filistin Cephesinden Tepkiler
Filistin yönetimi, Sanders'ın girişimini olumlu karşıladı. Başmüzakereci Saeb Erekat, "Sanders, Filistin halkının acılarını anlayan nadir Amerikalı siyasetçilerden biri. Bu adım, ABD'nin İsrail'e verdiği sınırsız desteğin sorgulanması açısından önemli" açıklamasını yaptı. Gazze'deki insani durumun kötüleştiğine dikkat çeken Erekat, uluslararası toplumu İsrail'e yaptırım uygulamaya çağırdı.
Yasanın Geleceği
Sanders'ın maddeye karşı çıkması, NDAA'nın Senato'dan geçiş sürecinde tartışmalara yol açabilir. Ancak analistler, Sanders'ın tek başına maddeyi bloke etmesinin zor olduğunu, çünkü yasanın her yıl büyük bir çoğunlukla kabul edildiğini belirtiyor. Yine de, Sanders'ın itirazı ileriki yıllarda ABD-İsrail ittifakının şartlı hale getirilmesi yönündeki tartışmaları alevlendirebilir.
Sonuç olarak, Sanders'ın bu hamlesi, ABD'nin dış politikasında insan hakları ve uluslararası hukuk vurgusunu öne çıkarmak isteyenler için bir sembol haline gelirken, geleneksel İsrail yanlısı yaklaşımı korumak isteyen çevrelerde endişe yarattı. Önümüzdeki günlerde Kongre'de yapılacak oturumlar, bu maddenin kaderini belirleyecek.
