Dünyanın en büyük DRAM üreticileri Samsung, SK Hynix ve Micron Technology, bellek fiyatlarını yapay olarak yükseltmek için arzı kısıtlamakla suçlanıyor. ABD'nin Kaliforniya eyaletinde açılan toplu davada, şirketlerin rekabeti engelleyerek tüketicilerden haksız kazanç sağladığı iddia ediliyor. Dava, 2016-2019 yılları arasında DRAM alımı yapan bireysel ve kurumsal müşterileri temsilen açıldı. Şirketlerin, üretim tesislerinde planlı bakım ve teknik arızaları bahane ederek arzı daralttığı, böylece fiyatların yapay şekilde yükseldiği belirtiliyor.
Arz Kısıtlaması ve Fiyat Artışı İddiaları
Davacı avukatlarına göre, üç şirket 2016 yılının ikinci yarısından itibaren DRAM arzını koordineli şekilde azalttı. Bu dönemde DRAM fiyatları %130'un üzerinde artış gösterdi. Örneğin, bir DRAM çipinin ortalama fiyatı 2016'da 2,50 dolar iken, 2018'de 9 dolara kadar yükseldi. Davacılar, bu artışın doğal talep artışıyla açıklanamayacağını, şirketlerin piyasayı manipüle ettiğini öne sürüyor. Samsung, SK Hynix ve Micron, dünya DRAM pazarının %95'inden fazlasını kontrol ediyor. Bu nedenle, arz kararları doğrudan fiyatları etkiliyor.
Benzer Davalar ve Düzenleyici İncelemeler
Bu dava, bellek çipi sektöründe ilk değil. 2006 yılında benzer bir fiyat sabitleme skandalı yaşanmış, Samsung, SK Hynix ve Micron'un da aralarında bulunduğu şirketler ABD ve Avrupa'da cezalar almıştı. 2022'de ise Micron'a DRAM ve NAND fiyat sabitleme suçundan ABD'de dava açılmıştı. Yeni dava, özellikle bulut bilişim ve yapay zeka talebinin arttığı bir dönemde geliyor. Şirketler, DRAM talebinin 2024'te %20'den fazla artmasını bekliyor. Ancak davacılar, şirketlerin yüksek fiyatları korumak için yeni üretim kapasitelerini bilerek geciktirdiğini iddia ediyor.
Dava, elektronik fiyatlarının arttığı bir dönemde tüketicileri korumayı hedefliyor. DRAM, bilgisayarlardan akıllı telefonlara, sunuculardan oyun konsollarına kadar geniş bir yelpazede kullanılıyor. Fiyat artışları, son kullanıcıya yansıdı. Davada, tüketicilerin milyarlarca dolar zarara uğradığı belirtiliyor.
