Sakarya Valiliği, Ankara'da düzenlenecek 36. NATO Zirvesi kapsamında kamu düzeni ve güvenliğinin sağlanması amacıyla il genelinde her türlü gösteri, yürüyüş, miting, basın açıklaması ve benzeri eylemleri 1 Temmuz ile 10 Temmuz tarihleri arasında 10 gün süreyle yasakladı. Valilikten yapılan açıklamada, yasak kararının 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu ile 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun ilgili maddelerine dayandırıldığı belirtildi. Karar, Sakarya'nın tüm ilçelerini kapsıyor.
Yasak kapsamı ve gerekçeler
Valilikten yapılan yazılı açıklamada, NATO Zirvesi'nin Türkiye'nin uluslararası alandaki itibarı ve güvenlik hassasiyetleri göz önünde bulundurularak böyle bir tedbirin alındığı ifade edildi. Yasak, açık hava toplantıları, gösteri yürüyüşleri, oturma eylemleri, basın açıklamaları, stant açma, bildiri dağıtma ve benzeri tüm etkinlikleri kapsıyor. Ayrıca, lazer, meşale, havai fişek gibi araçlarla yapılacak gösteriler de yasak kapsamına alındı. Valilik, bu süreçte vatandaşların can ve mal güvenliğinin korunması, terör eylemlerinin önlenmesi ve genel asayişin temini için gerekli tüm tedbirlerin alındığını duyurdu.
Geçmiş uygulamalar ve hukuki çerçeve
Sakarya Valiliği daha önce de benzer uluslararası zirve veya önemli günlerde benzer yasak kararları almıştı. 2023 yılındaki Cumhurbaşkanlığı seçimleri öncesinde de il genelinde 15 günlük bir yasak uygulanmıştı. Valilik, bu tür kararların geçici olduğunu ve kamu yararı gözetilerek alındığını vurguluyor. 2911 sayılı Kanun, valilere kamu düzenini bozma ihtimali bulunan toplantı ve gösteri yürüyüşlerini erteleme veya yasaklama yetkisi veriyor. Ayrıca, 5442 sayılı İl İdaresi Kanunu'nun 11. maddesi, valilere acele hallerde kamu düzeninin sağlanması için gerekli tedbirleri alma yetkisi tanıyor. Bu hukuki dayanaklar çerçevesinde alınan yasak kararı, sivil toplum kuruluşları ve siyasi partiler tarafından farklı yorumlansa da, yetkililer kararın hukuka uygun olduğunu savunuyor.
NATO Zirvesi ve güvenlik önlemleri
36. NATO Zirvesi, 11-12 Temmuz 2024 tarihlerinde Ankara'da gerçekleştirilecek. Zirveye, NATO üyesi ülkelerin devlet ve hükümet başkanları ile üst düzey yetkililer katılacak. Zirve öncesinde ve sırasında Ankara başta olmak üzere çevre illerde de yoğun güvenlik önlemleri alınıyor. Sakarya'nın Ankara'ya yakınlığı ve geçiş güzergahı üzerinde bulunması, buradaki tedbirlerin sıkılaştırılmasına neden oldu. Valilik, yasak süresince polis ve jandarma ekiplerinin teyakkuz halinde olacağını, herhangi bir olumsuzluğa meydan verilmeyeceğini açıkladı.
Değerlendirme
Bu tür yasak kararları, güvenlik gerekçeleriyle alınsa da demokratik hak ve özgürlükler bağlamında tartışmalara yol açabiliyor. Ancak uluslararası zirvelerin hassas yapısı ve terör tehdidi gibi faktörler, devletleri geçici kısıtlamalara yönlendirebiliyor. 10 günlük süre, Sakarya'daki sivil toplum için kısa bir kesinti anlamına gelirken, zirvenin başarıyla tamamlanmasının ardından normalleşme bekleniyor. Kamuoyunun bu süreçte yetkililerin uyarılarına riayet etmesi, hem güvenlik hem de hukuki açıdan önem taşıyor.
