Sağlık Bakanlığı, Sağlık Okuryazarlığı Ulusal Eylem Planı çerçevesinde 81 ilde yürütülen eğitim, seminer ve saha bilgilendirme faaliyetleriyle 12 milyon 182 bin 293 kişiye doğrudan ulaşıldığını açıkladı. Bakanlık tarafından yapılan yazılı açıklamada, planın 2023-2025 dönemini kapsadığı ve toplumun sağlık bilgi düzeyini yükseltmeyi hedeflediği belirtildi. Ulaşılan kişi sayısı, Türkiye nüfusunun yaklaşık yüzde 14'üne denk geliyor.
Eğitim ve Saha Çalışmaları 81 İlde Sürüyor
Sağlık Okuryazarlığı Ulusal Eylem Planı, bireylerin sağlıkla ilgili bilgilere erişme, anlama, değerlendirme ve kullanma becerilerini geliştirmeyi amaçlıyor. Bu kapsamda il ve ilçe sağlık müdürlükleri, toplum sağlığı merkezleri ve aile sağlığı merkezleri aracılığıyla yüz yüze eğitimler, seminerler ve stant çalışmaları düzenleniyor. Ayrıca dijital platformlar üzerinden de bilgilendirici içerikler sunuluyor.
Bakanlık verilerine göre, eğitim faaliyetleri özellikle kadınlar, yaşlılar, kronik hastalığı olan bireyler ve düşük gelirli gruplar üzerinde yoğunlaşıyor. Sağlık okuryazarlığı düzeyi düşük olan kesimlerde koruyucu sağlık hizmetlerine başvuru oranının arttığı, gereksiz acil servis kullanımının azaldığı gözlemleniyor.
Sağlık Okuryazarlığının Ekonomik Etkileri
Sağlık okuryazarlığı, yalnızca bireysel sağlık sonuçlarını değil, aynı zamanda sağlık harcamalarını ve iş gücü verimliliğini de etkiliyor. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) verilerine göre, düşük sağlık okuryazarlığı, sağlık sistemine ek maliyet yükü getiriyor. Türkiye'de yapılan araştırmalar, sağlık okuryazarlığı düzeyi yükseldikçe hastaneye yatış oranlarının ve kronik hastalık komplikasyonlarının azaldığını gösteriyor. Bu durum, uzun vadede sosyal güvenlik sisteminin sürdürülebilirliğine katkı sağlıyor.
Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) raporlarına göre, sağlık okuryazarlığı düşük olan ülkelerde sağlık harcamaları GSYH'nin daha büyük bir bölümünü oluşturuyor. Türkiye, son yıllarda sağlık okuryazarlığı alanında attığı adımlarla bu alanda ilerleme kaydeden ülkeler arasında yer alıyor. Bakanlık, 2025 yılı sonuna kadar 20 milyon kişiye ulaşmayı hedefliyor.
Uzmanlardan Değerlendirme
Halk sağlığı uzmanları, sağlık okuryazarlığının pandemi sonrası dönemde daha da kritik hale geldiğini vurguluyor. Yanlış bilgi ve dezenformasyonun hızla yayıldığı dijital çağda, doğru ve güvenilir sağlık bilgisine erişim hayati önem taşıyor. Uzmanlar, eğitim programlarının sürekliliği ve içeriklerin güncel bilimsel verilere dayanması gerektiğini belirtiyor.
Ayrıca, sağlık okuryazarlığı eğitimlerinin okul müfredatına entegre edilmesi ve medya okuryazarlığı ile birlikte ele alınması öneriliyor. Böylece bireyler, sağlıkla ilgili kararlarını bilinçli bir şekilde alabilir ve sağlık sistemine daha az yük getirebilir.
Gelecek Dönem Hedefleri
Sağlık Bakanlığı, önümüzdeki dönemde sağlık okuryazarlığı düzeyini ölçmek için düzenli anketler yapmayı ve elde edilen verilerle stratejileri güncellemeyi planlıyor. Ayrıca, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarıyla iş birlikleri artırılarak daha geniş kitlelere ulaşılması hedefleniyor. Dijital sağlık uygulamaları ve tele-tıp hizmetlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte, sağlık okuryazarlığının önemi daha da artacak.
Bakanlık yetkilileri, vatandaşların sağlık bilgilerine güvenilir kaynaklardan ulaşmaları için "Sağlık Bakanlığı" resmi web sitesi ve sosyal medya hesaplarını takip etmelerini öneriyor. Ayrıca, aile hekimlerine danışarak kişiselleştirilmiş bilgi almanın önemine dikkat çekiliyor.
Sonuç olarak, Sağlık Okuryazarlığı Ulusal Eylem Planı, toplum sağlığının iyileştirilmesi ve sağlık sisteminin sürdürülebilirliği açısından kritik bir rol oynuyor. 12 milyondan fazla kişiye ulaşılması, planın somut bir başarısı olarak değerlendiriliyor. Ancak, kalıcı bir etki için eğitimlerin sürekliliği ve toplumun her kesimine eşit şekilde ulaşması gerekiyor.
