NATO Genel Sekreteri Mark Rutte’nin, İtalya’dan 500 ABD uçağının kalktığı yönündeki açıklaması Roma’da siyasi depreme yol açtı. İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, Rutte’nin sözlerine “şaşırdığını” belirtirken, muhalefet partileri hükümetten konuya açıklık getirmesini istedi. ABD-İran geriliminin zirve yaptığı bir dönemde gelen bu sözler, İtalya’nın uluslararası angajmanlarına ilişkin soru işaretleri doğurdu.
Rutte’nin çarpıcı iddiası
Mark Rutte, dün yaptığı bir konuşmada, “İtalya’dan 500 ABD uçağı kalktı” diyerek bu uçakların Orta Doğu’daki operasyonlarda kullanıldığını ima etti. Rutte’nin bu açıklaması, özellikle İtalya’nın NATO müttefiki olarak üslerini ABD’ye açtığı yönünde yorumlandı. Ancak İtalyan hükümeti, bu rakamı doğrulamadığı gibi, konunun hassasiyetine dikkat çekti.
Crosetto’dan sürpriz tepki
İtalya Savunma Bakanı Guido Crosetto, gazetecilere yaptığı açıklamada, “Rutte’nin bu ifadeleri karşısında şaşkınlık yaşadım. Bu tür bilgilerin kamuoyuyla paylaşılması uygun değildir” dedi. Crosetto, İtalya’nın NATO taahhütlerine bağlı olduğunu ancak operasyonel detayların gizli kalması gerektiğini vurguladı. Bakan, Rutte ile konuyu görüşeceğini de sözlerine ekledi.
Muhalefetten sert sorular
İtalyan muhalefeti, özellikle Beş Yıldız Hareketi ve sol partiler, hükümetin bu konuda şeffaf olmasını talep etti. Beş Yıldız lideri Giuseppe Conte, “İtalyan topraklarından ABD savaş uçaklarının kalktığı iddiası, egemenliğimizi ilgilendiren ciddi bir konudur. Başbakan Giorgia Meloni derhal meclise bilgi vermelidir” dedi. Demokrat Parti ise, bu durumun İtalya’nın tarafsızlık politikasına gölge düşürdüğünü savundu.
ABD-İran gölgesinde bir kriz
Rutte’nin açıklaması, ABD ile İran arasında 28 Şubat’ta başlayan ve İsrail’in de dahil olduğu çatışmaların sürdüğü bir döneme denk geldi. ABD, İran’a yönelik olası bir askeri operasyon için Avrupa’daki müttefik üslerini kullanmayı planlıyor. İtalya’nın bu plana ne kadar dahil olduğu belirsizliğini koruyor. Uzmanlar, Rutte’nin sözlerinin ABD’nin Avrupa’daki en yakın müttefiki olan Meloni hükümetini zor durumda bıraktığını belirtiyor.
İtalya’nın NATO’daki rolü
İtalya, NATO’nun kurucu üyelerinden biri olarak Akdeniz’deki stratejik konumuyla öne çıkıyor. Ülkede ABD’ye ait askeri üsler bulunuyor; ancak bu üslerin ne ölçüde kullanıldığı genellikle gizli tutuluyor. Rutte’nin 500 uçak sayısı vermesi, bu dengeleri sarsmış görünüyor. NATO Genel Sekreterliği, konuya ilişkin henüz resmi bir düzeltme yapmadı.
Bağımsız değerlendirme
Rutte’nin ifadeleri, NATO içi bilgi akışının ne kadar kontrollü olduğu sorusunu yeniden gündeme getirdi. İtalya gibi egemen bir devletin askeri hareketliliğinin bir üst düzey yetkili tarafından bu şekilde ifşa edilmesi, ittifak içinde güven bunalımına yol açabilir. Öte yandan, ABD’nin bölgedeki angajmanının boyutları, Avrupa kamuoyunda endişeyle izleniyor. İtalya’nın bu krizden nasıl sıyrılacağı, önümüzdeki günlerde netleşecek.
