NATO açısından kritik önemdeki Ankara Zirvesi’ne iki hafta kala, ABD Başkanı Donald Trump’ın bazı Avrupalı müttefiklere yönelik kızgınlığı sürerken, İttifak’ın Genel Sekreteri Mark Rutte, Trump’ı sakinleştirmek için diplomatik hamlelerini yoğunlaştırdı. Rutte’nin Trump ile gerçekleştirdiği telefon görüşmesinde, Ankara Zirvesi’nde alınması beklenen kararlar ve müttefikler arasındaki gerilimin azaltılması ele alındı.
Trump’ın kızgınlığı ve Rutte’nin rolü
Son haftalarda Trump, özellikle Almanya ve Fransa’nın NATO bütçesine yeterli katkı yapmadığı yönündeki eleştirilerini sertleştirmişti. ABD Başkanı, Avrupalı müttefiklerin savunma harcamalarını GSYH’nin yüzde 2’si seviyesine çıkarmaması halinde ABD’nin ittifaktan çekilebileceği sinyali vermişti. Bu durum, ittifak içinde ciddi bir krize yol açarken, Mark Rutte arabuluculuk rolünü üstlenerek Trump’a Ankara Zirvesi’nin başarısı için her iki tarafın da fedakarlık yapması gerektiğini iletti.
Ankara Zirvesi’nin gündemi
Ankara’da düzenlenecek NATO Liderler Zirvesi’nde, savunma harcamalarının artırılması, terörle mücadele, Doğu Avrupa’daki caydırıcılık önlemleri ve Çin’in yükselişi karşısında ittifakın stratejik yaklaşımı gibi kritik konular masada olacak. Zirve, özellikle Rusya-Ukrayna savaşı sonrası NATO’nun genişlemesi ve Finlandiya ile İsveç’in üyelik süreçlerinin hızlandırılması açısından da önem taşıyor. Rutte, Trump’a ilettiği mesajda, müttefiklerin savunma yatırımlarını artırma konusunda adımlar attığını ancak bu sürecin zamana yayıldığını, zirvede somut taahhütler alınabileceğini belirtti.
Avrupa’dan gelen tepkiler
Almanya Başbakanı ve Fransa Cumhurbaşkanı, Trump’ın ültimatom tarzındaki çıkışlarına karşılık, Avrupa’nın kendi savunma kapasitesini güçlendirmesi gerektiğini vurguluyor. Ancak Rutte, ABD’nin NATO’dan ayrılmasının ittifakı zayıflatacağı uyarısında bulunarak, her iki tarafı da uzlaşmaya çağırıyor. Öte yandan, Türkiye’nin ev sahipliği yapacağı zirvede, Doğu Akdeniz ve Suriye’deki gelişmeler de gündeme gelecek. Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın Trump ile ikili görüşmesi beklenirken, Türkiye’nin S-400 savunma sistemi ve F-35 programına ilişkin anlaşmazlıkların da ele alınması muhtemel.
Diplomatik beklentiler
Uzmanlar, Rutte’nin Trump’la görüşmesinin, zirvede daha yapıcı bir atmosfer yaratılmasına katkı sağlayabileceğini belirtiyor. Ancak Trump’ın öngörülemez tutumu ve seçim yılında olması nedeniyle, müttefikler ABD’nin tavrının zirvede netleşmesini bekliyor. NATO yetkilileri, ittifakın birlik ve beraberliğini korumak için Rutte’nin çabalarının kritik olduğunu vurguluyor. Zirveye sayılı gün kala, tüm gözler Ankara’ya çevrilmiş durumda.
