Rusya, Ukrayna'nın rafinerilerine yönelik son saldırılarının ardından dizel ihracatını tamamen durdurma sinyali verdi. Dünyanın en büyük dizel tedarikçilerinden biri olan Rusya'nın bu hamlesi, küresel enerji piyasalarında tedirginliğe yol açtı. Yakıt istasyonlarında kuyrukların oluştuğu ülkede, hükümet iç talebi karşılamak için ihracatı sınırlamaya hazırlanıyor.
Rafineri saldırıları ve yakıt krizi
Ukrayna'nın insansız hava araçlarıyla Rusya'nın enerji tesislerine düzenlediği saldırılar, özellikle dizel üretimini vurdu. Saldırılar sonucu bazı rafineriler üretimi durdururken, ülke genelinde yakıt sıkıntısı baş gösterdi. Başkent Moskova başta olmak üzere birçok bölgede benzin istasyonlarında uzun kuyruklar oluştu, bazı istasyonlar yakıt bulamadı. Rusya Enerji Bakanlığı, iç piyasada arzı garanti altına almak için ihracat kısıtlamalarını değerlendirdiklerini açıkladı.
Yasak ne zaman ve nasıl uygulanacak?
Hükümet kaynaklarına göre, dizel ihracatına yönelik tam yasak birkaç hafta içinde yürürlüğe girebilir. Ancak kararın kesinleşmesi için hükümetin nihai onayı bekleniyor. Daha önce de Rusya, benzer durumlarda geçici ihracat yasakları uygulamıştı. Bu kez kalıcı bir adım atılması, küresel piyasalarda arz endişelerini artırdı.
Küresel piyasalara etkisi
Rusya, dünya dizel ticaretinin yaklaşık %10'unu elinde bulunduruyor. Tam bir ihracat yasağı, özellikle Avrupa ve Asya'da dizel fiyatlarını yukarı çekebilir. Analistler, bu durumun enerji maliyetlerini artıracağını ve küresel enflasyon baskısını yeniden tetikleyebileceğini belirtiyor. Brent petrol fiyatları haberle birlikte yükselişe geçerken, dolar/TL de sıçrama yaşadı.
Geçmişteki benzer adımlar
Rusya, 2023 yılının Eylül ayında da benzin ve dizel ihracatını geçici olarak durdurmuş, bu karar küresel fiyatlarda ani yükselişe neden olmuştu. O dönemde iç piyasada talebin karşılanamaması ve fiyatların kontrol altına alınamaması gerekçe gösterilmişti. Uzmanlar, bu kez daha kalıcı bir yasağın söz konusu olabileceğini ifade ediyor.
Değerlendirme
Rusya'nın bu adımı, jeopolitik gerilimlerin enerji piyasaları üzerindeki kırılgan etkisini bir kez daha ortaya koyuyor. Ukrayna savaşının seyrine bağlı olarak, benzer kısıtlamaların devam etmesi ve küresel enerji arzında dalgalanmalara yol açması beklenebilir. Türkiye gibi ithalatçı ülkelerin akaryakıt maliyetleri ve enflasyon üzerinde baskı oluşabilir.
