Rus ordusunun Ukrayna'nın Kiev, Harkiv ve Zaporijya kentlerine gece saatlerinde düzenlediği hava saldırılarında en az 2 kişi hayatını kaybetti, 14 kişi yaralandı. Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, saldırıların ardından yaptığı açıklamada sivil altyapının hedef alındığını belirterek başta ABD Başkanı Donald Trump ve Avrupa Birliği liderleri olmak üzere müttefiklere "daha güçlü yanıt" çağrısında bulundu.
Saldırının bilançosu ve hedefler
Ukrayna acil durum yetkililerinden alınan bilgilere göre, gece boyunca ülkenin doğu ve merkez bölgelerinde yoğunlaşan saldırılarda konut binaları, enerji tesisleri ve ulaşım altyapısı hasar gördü. Harkiv'de bir apartmanın isabet alması sonucu iki sivil yaşamını yitirirken, Zaporijya'da elektrik hatlarının zarar görmesi nedeniyle bazı mahallelerde enerji kesintisi yaşandı. Kiev'de ise hava savunma sistemlerinin devreye girmesine rağmen şehrin bazı bölgelerinde maddi hasar meydana geldi.
Ukrayna Hava Kuvvetleri Komutanlığı, Rusya'nın İran yapımı Şahed tipi insansız hava araçları ve seyir füzeleri kullandığını, hava savunmasının saldırıların bir kısmını engellediğini duyurdu. Yetkililer, tam hasar tespit çalışmalarının sürdüğünü ve yaralı sayısının artabileceğini bildirdi.
Zelenski'den müttefiklere sert mesaj
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, saldırıların ardından sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, "Her gece sivil halkımız terör saldırılarına maruz kalıyor. Müttefiklerimiz artık daha güçlü yaptırımlarla ve hava savunma sistemleriyle yanıt vermeli" ifadelerini kullandı. Zelenski, özellikle ABD Başkanı Donald Trump'a seslenerek, Rusya'ya yönelik enerji ve finans sektörlerini hedef alan yeni yaptırımların ivedilikle devreye alınmasını istedi.
Avrupa Birliği liderlerine de çağrıda bulunan Zelenski, bloğun Rus varlıklarından elde edilen gelirleri Ukrayna'nın hava savunmasını güçlendirmek için kullanması gerektiğini vurguladı. Ukrayna lideri, mevcut yaptırımların Rusya'nın saldırı kapasitesini tamamen durdurmadığını savundu.
Uluslararası tepkiler ve yaptırım tartışmaları
Avrupa Komisyonu sözcüsü, saldırıları kınayarak Ukrayna'nın egemenliğine ve toprak bütünlüğüne destek mesajı verdi. ABD yönetiminden henüz resmi bir açıklama gelmezken, Kongre'deki bazı senatörler yeni yaptırım paketinin hızlandırılması gerektiğini dile getirdi. Rusya Savunma Bakanlığı ise saldırıların askeri hedeflere yönelik olduğunu öne sürdü; ancak Ukrayna yetkilileri bu iddiayı reddediyor.
Birleşmiş Milletler İnsan Hakları Yüksek Komiserliği, sivil kayıpların artmasından endişe duyduğunu belirterek taraflara uluslararası hukuka saygı çağrısı yaptı. İnsan hakları örgütleri, son saldırıların savaş suçu kapsamında değerlendirilmesi gerektiğini savunuyor.
Savaşın seyri ve enerji güvenliği
Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik hava saldırıları, kış aylarında enerji altyapısını hedef alarak halkı zor durumda bırakma stratejisinin bir parçası olarak görülüyor. Ukrayna, batılı müttefiklerinden aldığı hava savunma sistemleriyle bu saldırıları kısmen püskürtse de, cephanelik ve mühimmat sıkıntısı yaşıyor. Uzmanlar, Batı'nın askeri yardımlarının kesintisiz sürmesi halinde Ukrayna'nın savunma kapasitesini koruyabileceğini, aksi takdirde sivil kayıpların artacağını değerlendiriyor.
Öte yandan, savaşın küresel enerji piyasaları üzerindeki etkisi devam ediyor. Rus petrolüne yönelik ambargolar ve fiyat tavanı uygulamaları, Moskova'nın savaş finansmanını kısıtlamayı amaçlasa da, Rusya'nın Asya pazarına yönelmesi bu baskıyı hafifletiyor. Avrupa ülkeleri, enerji arz güvenliğini çeşitlendirmek için alternatif kaynaklara yönelmiş durumda.
Diplomatik çabalar ve gelecek perspektifi
Zelenski'nin çağrısı, önümüzdeki günlerde yapılacak uluslararası toplantılarda yaptırım ve askeri yardım konularının yeniden gündeme gelmesini sağlayacak. ABD Başkanı Trump'ın göreve gelmesiyle birlikte Washington'un Ukrayna politikasında olası bir değişim sinyali verip vermeyeceği ise belirsizliğini koruyor. Trump, seçim kampanyası sırasında savaşı hızlı bir şekilde sona erdirme sözü vermişti; ancak bunun nasıl bir yol haritasıyla gerçekleşeceği netleşmiş değil.
Avrupa Birliği, Ukrayna'ya yönelik askeri ve mali desteğini sürdürme kararlılığını yinelese de, üye ülkeler arasında yaptırımların kapsamı konusunda görüş ayrılıkları bulunuyor. Bazı ülkeler enerji ithalatına getirilecek ek kısıtlamaların kendi ekonomilerine zarar vereceğinden endişe ediyor.
Uzmanlara göre, Rusya'nın saldırılarını yoğunlaştırması, Kiev'in Batı'dan daha fazla destek koparma çabasının bir yansıması olarak da okunabilir. Ancak uluslararası toplumun ortak ve kararlı bir tutum sergilememesi halinde sivil kayıpların artması ve çatışmanın daha geniş bir bölgeye yayılması riski bulunuyor. Ukrayna'nın hava savunma kapasitesinin güçlendirilmesi, önümüzdeki dönemde Batı'nın öncelikli gündem maddelerinden biri olmaya devam edecek gibi görünüyor.
