Rusya Savunma Bakanlığı, 5-6 Temmuz 2024 gecesi Ukrayna'daki 'özel askeri operasyon' bölgesi dışındaki birliklerini geri çektiğini duyurdu. Açıklamada, bu hamlenin 'barışçıl niyetlerin' bir göstergesi olduğu belirtilirken, NATO'nun 9-11 Temmuz'da Washington'da yapılacak zirvesi öncesinde dikkat çekiyor. Rusya'nın bu adımı, uluslararası kamuoyunda farklı yorumlara yol açtı.
Çekilme kararının detayları
Rusya Savunma Bakanlığı Sözcüsü İgor Konaşenkov, yaptığı yazılı açıklamada, '5-6 Temmuz gecesi, Ukrayna'nın doğusundaki özel askeri operasyon bölgesinin dışında kalan bazı birliklerimizi yeniden konuşlandırdık. Bu, gerilimi azaltma ve diplomatik çabaları destekleme amacı taşımaktadır' ifadelerini kullandı. Açıklamada, çekilmenin geçici olduğu ve Kiev yönetiminin saldırgan tutumuna bağlı olarak yeniden değerlendirileceği vurgulandı. Ukrayna Genelkurmay Başkanlığı ise bu iddiayı doğrulamadı ve 'Rusya'nın söylemleriyle eylemlerinin uyuşmadığını' savundu.
NATO Zirvesi öncesi stratejik hamle
Uzmanlar, Rusya'nın bu kararını NATO Zirvesi öncesinde bir 'iyi niyet göstergesi' olarak değerlendiriyor. Moskova'nın, zirvede Ukrayna'ya daha fazla askeri yardım kararı alınmasını engellemek için böyle bir adım attığı düşünülüyor. NATO Genel Sekreteri Jens Stoltenberg, zirve öncesi yaptığı açıklamada, 'Rusya'nın Ukrayna'dan tam ve koşulsuz çekilmesi gerektiğini' yineleyerek bu hamlenin yeterli olmadığını ima etti. ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Matthew Miller ise 'Rusya'nın daha önce de benzer sözler verdiğini ancak tutmadığını' hatırlatarak temkinli yaklaştı.
Ukrayna ve Batı'dan ilk tepkiler
Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, konuya ilişkin yaptığı kısa açıklamada, 'Rusya'nın çekildiğini değil, yeniden toparlandığını görüyoruz. Bizler topraklarımızın tamamını kurtarana kadar mücadelemize devam edeceğiz' dedi. AB Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell ise konuyu 'Rusya'nın kamuoyu manipülasyonu' olarak nitelendirdi. Rusya'nın bu adımı, sosyal medyada da geniş yankı buldu; bazı kullanıcılar barış umudu taşırken, çoğunluk şüpheci yaklaştı.
Geçmişteki benzer hamleler
Rusya, savaşın başından bu yana birkaç kez 'çekilme' veya 'gerilimi azaltma' kararı aldı. Ancak bu kararların çoğu, Ukrayna ve Batı tarafından 'gerçekçi bulunmadı' ve sahada düşmanlıklar devam etti. Örneğin, 2022 yılının Mart ayında Kiev yakınlarından çekilme kararı, daha sonra Rusya'nın Donbas'a yoğunlaşmasıyla sonuçlanmıştı. Bu kez NATO Zirvesi'nin zamanlaması dikkat çekerken, Kremlin'in asıl amacının Ukrayna'ya yeni bir saldırı için zaman kazanmak olduğu yorumları yapılıyor.
Değerlendirme
Rusya'nın bu hamlesi, Ukrayna savaşında diplomatik bir dönüm noktası olmaktan ziyade, taktiksel bir manevra olarak görülmeli. NATO Zirvesi'nde alınacak kararlar, Rusya'nın bu adımının ardından daha da kritik hale geliyor. Batı'nın Ukrayna'ya desteği sürerken, Moskova'nın barış söylemlerine rağmen sahada saldırılarına devam etmesi, taraflar arasındaki güven bunalımını derinleştiriyor. Bu bağlamda, çekilme kararının uzun vadeli bir barışa mı yoksa savaşın yeniden şekillenmesine mi yol açacağı önümüzdeki günlerde netleşecek.
