Rusya Federal Rekabet Servisi (FAS), Apple'a cihazlarında Rus yazılımlarının önceden yüklenmesine izin vermemesi durumunda yaklaşık 4 milyar ruble (51 milyon dolar) para cezası kesileceği uyarısında bulundu. FAS, ABD merkezli teknoloji devinin 2021'de yürürlüğe giren yerli yazılım yasasına uymadığını belirterek, şirkete ihlali gidermesi için süre tanıdı.
Yerli yazılım zorunluluğu ve Apple'ın tutumu
Rusya'da Nisan 2021'de kabul edilen yasa, akıllı telefon, tablet ve bilgisayar gibi elektronik cihazlarda Rus yapımı yazılımların önceden yüklenmesini zorunlu kılıyor. Düzenleme, yerli teknoloji şirketlerini desteklemek ve yabancı platformlara bağımlılığı azaltmak amacıyla hazırlandı. Ancak Apple, işletim sistemi iOS'un kapalı yapısı nedeniyle bu şartı yerine getirmekte zorlandığını savunuyor. FAS, Apple'ın yalnızca App Store üzerinden indirilebilen uygulamalarla yasaya uyduğunu, ancak ön yükleme gerekliliğini karşılamadığını vurguladı.
Olası cezanın boyutu ve sektöre etkileri
FAS, ihlalin sürmesi halinde Apple'a şirketin Rusya'daki yıllık cirosunun yüzde 1'ine kadar para cezası uygulanabileceğini açıkladı. Bu oran, yaklaşık 4 milyar ruble olarak hesaplanıyor. Uzmanlar, cezanın sembolik olmaktan öte, Apple'ın Rusya pazarındaki varlığını tehdit edebileceği yorumunu yapıyor. Öte yandan, Rus hükümetinin yabancı teknoloji şirketlerine yönelik baskıları artırarak devam ediyor.
Benzer bir süreç daha önce Google için de yaşanmış, şirket yasaya uymadığı gerekçesiyle 200 milyon doların üzerinde ceza ödemek zorunda kalmıştı. Apple ise daha önceki uyarılara rağmen adım atmamıştı. FAS yetkilileri, son uyarının bir ihtarname niteliğinde olduğunu ve belirtilen süre içinde düzelme olmazsa ceza sürecinin başlatılacağını belirtti.
Küresel boyutta Apple'ın karşılaştığı düzenleyici zorluklar
Apple, son yıllarda ABD, Avrupa Birliği ve Çin başta olmak üzere birçok ülkede antitröst soruşturmaları ve düzenleyici baskılarla karşı karşıya. Özellikle App Store politikaları ve uygulama dağıtımı üzerindeki kontrolü, hükümetlerin hedefi haline geldi. Rusya'daki bu yeni ceza tehdidi, şirketin küresel çapta artan regülasyon risklerini gözler önüne seriyor.
Uzun vadede, bu tür yerel düzenlemelerin Apple'ın iş modelini ve ürün tasarımını etkilemesi bekleniyor. Şirket, her pazarın özel gereksinimlerine yanıt vermek zorunda kalırken, bu durum operasyonel maliyetleri artırıyor. Rusya'daki gelişmeler, benzer politikalar izleyen diğer ülkeler için de emsal teşkil edebilir.
