Radyo ve Televizyon Üst Kurulu (RTÜK), medya denetiminde çığır açacak bir adım atarak yapay zeka tabanlı otonom medya denetim sistemi "Veri İnceleme ve Analiz Sistemi (VİA)" projesini hayata geçirdi. RTÜK Başkanı Mehmet Daniş, VİA sistemiyle yayın içeriklerinin anlık olarak taranacağını ve ihlallerin otomatik tespit edileceğini belirtti. Sistem, Türkiye genelindeki tüm radyo ve televizyon yayınlarını sürekli izleyerek kamuya açık veriler ışığında değerlendirme yapacak. Daniş, bu yeniliğin medya sektöründe şeffaflık ve hesap verebilirliği artıracağını vurguladı.
VİA sistemi nasıl çalışacak?
VİA, doğal dil işleme ve makine öğrenmesi algoritmaları ile donatıldı. Sistem, yayın akışını gerçek zamanlı olarak analiz ederek küfür, nefret söylemi, yanıltıcı içerik ve yasal düzenlemelere aykırı diğer unsurları tespit edebilecek. Ayrıca, yayıncı kuruluşların reklam süreleri, program türleri ve yayın saatleri gibi teknik kriterlere uyumunu da otomatik olarak denetleyecek. RTÜK yetkilileri, sistemin ilk etapta test yayınlarıyla devreye alındığını, tam kapasite çalışmaya 2024 sonuna kadar geçileceğini ifade etti. VİA'nın, geleneksel denetim yöntemlerine kıyasla yüzde 70 daha hızlı sonuç üretmesi bekleniyor.
Dijital dönüşümün medya denetimine yansıması
RTÜK'ün bu hamlesi, küresel ölçekte medya düzenleyici kurumların yapay zekaya yöneldiği bir döneme denk geliyor. Benzer sistemler Birleşik Krallık'ta Ofcom, ABD'de FCC tarafından kısmen kullanılıyor. Ancak VİA, otonom karar alma mekanizmasıyla diğerlerinden ayrışıyor. Uzmanlar, yapay zeka destekli denetimin, insan hatasını minimize ederken ifade özgürlüğü ve sansür tartışmalarını da beraberinde getirebileceğine dikkat çekiyor. RTÜK Başkanı Daniş, sistemin yalnızca hukuka aykırı yayınları tespit etmek için tasarlandığını, herhangi bir sansür mekanizması olmadığını söyledi. Öte yandan, medya temsilcileri, yapay zekanın bağlamı tam olarak anlayamayabileceği endişesini dile getiriyor. RTÜK, VİA'nın raporlarının nihai karar için insan denetiminden geçeceğini taahhüt etti.
