Recep Tayyip Erdoğan Üniversitesi (RTEÜ), İlahiyat Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Yavuz Köktaş hakkında, sosyal medya üzerinden Rize için kullandığı “İslam ülkesi değil, gavur ülkesi” ifadeleri nedeniyle resmi soruşturma başlattı. Olay, akademisyenin kişisel sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımın kısa sürede yayılması ve kamuoyunda büyük tepki toplaması üzerine gerçekleşti. Üniversite yönetimi, konuya ilişkin yazılı bir açıklama yaparak sürecin başlatıldığını duyurdu.
Soruşturma Nasıl Başladı?
RTEÜ Rektörlüğü tarafından yapılan açıklamada, Prof. Dr. Yavuz Köktaş'ın sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımların üniversitenin itibarını zedelediği ve toplumsal huzursuzluğa yol açtığı belirtilerek, 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu'nun ilgili maddeleri gereğince soruşturma başlatıldığı kaydedildi. Açıklamada, “Üniversitemiz, bilimsel etik ve akademik dürüstlük ilkelerine bağlıdır. Bu tür ifadeler kurumumuzun değerleriyle bağdaşmamaktadır. Konu hakkında gerekli hukuki süreç işletilecektir” denildi.
Prof. Dr. Köktaş'ın paylaşımında, Rize için “burası İslam ülkesi değil, gavur ülkesi” ifadelerini kullanması, özellikle Rize halkı ve siyasi partiler tarafından sert biçimde eleştirildi. AK Parti Rize İl Başkanlığı, yaptığı yazılı açıklamada, “Rize, İslam’ın gönüllerde yaşandığı mübarek bir şehirdir. Bu ifadeleri kabul etmiyor, şiddetle kınıyoruz” ifadelerine yer verdi.
Akademisyenin Savunması ve Tepkiler
Gelişmelerin ardından Prof. Dr. Köktaş, kendi sosyal medya hesabından yaptığı ikinci bir paylaşımla özür dileme ihtiyacı hissetti. Köktaş, “Yaptığım paylaşımda kastım Rize halkına hakaret etmek değildi. Sözlerimin yanlış anlaşıldığını görüyorum. Rize’nin manevi değerlerine ve halkına olan saygım sonsuzdur. Bu nedenle sözlerimin üzüntü yaratmasından dolayı özür dilerim” şeklinde bir açıklama yaptı. Ancak özür, tepkileri dindirmeye yetmedi. Özellikle muhafazakâr kesimdeki yorumculardan ve akademisyenlerden birçok kişi, Köktaş'ın sözlerinin kabul edilemez olduğunu savundu. Bazı sivil toplum kuruluşları da konu hakkında suç duyurusunda bulunacaklarını açıkladı.
Rize'nin Dini ve Kültürel Dokusu
Rize, Türkiye'nin Karadeniz Bölgesi'nde yer alan, tarihi ve kültürel dokusuyla öne çıkan bir şehirdir. Şehir, İslamiyet'in yayılmasıyla birlikte önemli bir dini merkez haline gelmiş, birçok cami, medrese ve türbe ile manevi bir atmosfere sahiptir. Rize halkı genel olarak dini değerlere bağlı bir toplum olarak bilinir. Bu nedenle Prof. Dr. Köktaş'ın ifadeleri, sadece siyasi bir tartışma değil, aynı zamanda şehrin kimliğine yapılmış bir saldırı olarak görüldü.
Yavuz Köktaş'ın daha önce de çeşitli tartışmalı açıklamaları ile gündeme geldiği biliniyor. Ancak bu seferki paylaşımın üniversite yönetimi tarafından doğrudan soruşturma konusu yapılması, akademik camiada da geniş yankı buldu. Bazı akademisyenler, ifade özgürlüğü kapsamına girebilecek sözlerin soruşturma konusu yapılmasının akademik özgürlük ilkesine aykırı olduğunu düşünürken, çoğunluk ise ifadelerin nefret söylemi içerdiğini ve cezalandırılması gerektiğini savundu.
Soruşturmanın Boyutu ve Beklentiler
RTEÜ Rektörlüğü'nün başlattığı soruşturma kapsamında, Prof. Dr. Köktaş'ın ifadesinin alınacağı ve gerekli incelemelerin yapılacağı öğrenildi. Soruşturma sonucunda, akademisyene kınama, kınamaya ve hatta görevden uzaklaştırma gibi disiplin cezaları verilmesi bekleniyor. Hukuk uzmanları, Türk Ceza Kanunu'nun 216. maddesinde düzenlenen “halkı kin ve düşmanlığa tahrik” suçunun unsurlarının oluşup oluşmadığının da değerlendirileceğini belirtiyor. Ayrıca, Yükseköğretim Kurumu (YÖK) da olayla yakından ilgileniyor ve süreç hakkında bilgi alıyor. Bu tür bir olayın, üniversitelerdeki akademik tartışma özgürlüğü ile toplumsal değerler arasındaki hassas dengenin bir kez daha gözler önüne serdiği ifade ediliyor.
Yaşanan bu gelişme, Türkiye'de akademisyenlerin sosyal medya kullanımı ve ifadelerinin sınırları konusunda önemli bir tartışmayı da beraberinde getirdi. Kimileri, akademisyenlerin toplumu kışkırtıcı ifadelerden kaçınması gerektiğini, kimileri ise bilim insanlarının düşüncelerini açıklama özgürlüğünün kısıtlanmaması gerektiğini dile getiriyor. Ancak bu olayda, Prof. Dr. Köktaş'ın ifadelerinin şiddet içerdiği ve nefret söylemine dönüştüğü konusunda yaygın bir kanaat oluşmuş durumda. Soruşturmanın başlatılması, birçok kesim tarafından yerinde bir adım olarak değerlendirilirken, sürecin şeffaf biçimde yürütülmesi ve sonucunun kamuoyuyla paylaşılması bekleniyor.
Türkiye'de din ve toplum ilişkileri her zaman hassas bir konu olmuştur. Bu tür olaylar, toplumsal kutuplaşmaya yol açabilecek potansiyel taşıdığından, yetkililerin ve akademisyenlerin daha özenli davranması gerektiği açıktır. RTEÜ'nün hızlı ve kararlı bir tutum sergilemesi, kurumun itibarını koruma konusundaki duyarlılığını gösterirken, aynı zamanda diğer üniversiteler için de bir örnek teşkil edebilir. Akademik özgürlüğün sınırlarının çizilmesinde, bilimsel etik ve toplumsal barışın gözetilmesi kaçınılmaz bir gerekliliktir. Bu süreç, hem hukuki hem de akademik anlamda izlenmeye devam edecek.
