Ticaret Bakanlığı, reklam dünyasında köklü değişikliklere imza atan yeni Reklam Yönetmeliği'ni yayımladı. 1 Ağustos 2025 itibarıyla yürürlüğe girecek düzenleme, çocukların korunmasından yapay zeka kullanımına, 'sözde' indirimlerden influencer (etkileyici) paylaşımlarına kadar pek çok alanı kapsıyor. Özellikle sosyal medya fenomenlerinin ticari içeriklerine yönelik denetimlerin artırılması, sektörde yeni bir dönemin başlangıcı olarak yorumlanıyor.
Influencer paylaşımları mercek altında
Yeni yönetmelik, influencer olarak bilinen sosyal medya etkileyicilerinin ticari amaçlı paylaşımlarını net kurallara bağlıyor. Artık her türlü ücretli iş birliği, reklam ibaresiyle açıkça belirtilmek zorunda. Gizli reklam yapanlara ciddi idari para cezaları uygulanacak. Ayrıca, influencerların hedef kitleye uygun olmayan ürünleri tanıtması durumunda da yaptırım devreye girecek. Özellikle çocuk ve gençleri hedef alan içeriklerde hijyen, gıda ve kozmetik ürünlerine yönelik ek uyarılar getirildi.
Çocuk koruması ön planda
Çocuklara yönelik reklamlar, yeni yönetmelikle çok daha sıkı hale geliyor. 18 yaş altına hitap eden reklamlarda şiddet, korku, ayrımcılık gibi unsurlar yasaklanırken, ürün yerleştirme ve gizli reklam uygulamaları tamamen kaldırıldı. Ayrıca, çocukların psikolojik gelişimini olumsuz etkileyebilecek abur cubur, şekerli içecek gibi ürünlerin reklamlarında kısıtlamalara gidildi. Bakanlık, denetimlerde yapay zeka destekli sistemler kullanacağını duyurdu.
Yapay zeka reklamları etikete tabi
Yapay zeka tarafından oluşturulan veya yapay zeka benzeri teknolojilerle üretilen reklam içerikleri, yönetmelikte ilk kez ayrıntılı şekilde ele alındı. Bu tür içerikler, tüketicinin yanıltılmaması için “yapay zeka ile oluşturulmuştur” ibaresiyle etiketlenmek zorunda. Özellikle deepfake teknolojisi kullanılarak gerçek kişilerin taklit edildiği reklamlar yasaklandı. Aksi halde reklam veren ve platform sorumlu tutulacak.
Sahte indirimlere geçit yok
“Sözde” indirim kampanyaları da yeni düzenlemenin hedefinde. Mağazaların indirimli fiyat etiketlerinde, indirim öncesi fiyatın geçerli olduğu en düşük fiyatı 30 gün boyunca belirtmesi zorunlu hale getirildi. Böylece tüketicilerin, gerçek indirimi görmesi ve yanıltıcı kampanyalardan korunması amaçlanıyor. Ayrıca, sezon sonu indirimleri, Black Friday gibi özel günlerde yapılan kampanyalarda da aynı kurallar geçerli olacak.
Denetim ve cezalar
Yönetmelikle birlikte Reklam Kurulu’nun yetkileri genişletildi. Artık sadece geleneksel medya değil, dijital platformlar da denetim kapsamında. Sosyal medya şirketleri, kullanıcı kaynaklı reklam içeriklerini 24 saat içinde kaldırmakla yükümlü. Aksi takdirde günlük para cezaları uygulanacak. Bakanlık, ilk etapta en çok şikayet alan influencer hesaplarına odaklanacak.
Tüketici dernekleri, yeni yönetmeliği olumlu karşılarken, uygulamada aksaklık yaşanmaması için denetimlerin sıklaştırılmasını talep ediyor. Öte yandan, bazı reklam sektörü temsilcileri, kuralların ağır olduğunu ve yaratıcılığı kısıtladığını savunuyor. Yeni dönemin başlamasına sayılı günler kala markalar ve influencerlar, paylaşımlarını gözden geçiriyor.
