Rekabet Kurumu, küresel dijital yayın platformu Netflix'e Türkiye'deki faaliyetleriyle ilgili yeni yükümlülükler getirdi. Kurumun 2025 yılı başında yürürlüğe giren düzenlemesine göre Netflix, orijinal Türk içeriklerinin bir bölümünü daha önce çalışmadığı yapım şirketleriyle hayata geçirecek. Ayrıca şirket, içerik seçimlerinde objektif kriterleri esas alacak ve münhasır sözleşme uygulamalarını sonlandıracak. Karar, Türkiye'deki dijital yayıncılık sektöründe rekabetin artırılmasını ve bağımsız yapımcıların pazara erişiminin kolaylaştırılmasını amaçlıyor.
Yeni yükümlülükler neleri kapsıyor?
Rekabet Kurumu'nun Netflix'e yönelik kararı, üç ana başlıkta toplanıyor. Birincisi, Netflix'in Türkiye'de ürettiği orijinal içeriklerin en az yüzde 20'sini, daha önce hiç çalışmadığı bağımsız yapım şirketlerine sipariş etmesi gerekiyor. Bu uygulama, sektördeki tekelleşmeyi önlemek ve küçük ölçekli yapımcıların da platformda yer almasını sağlamak için getirildi. İkinci olarak, Netflix içerik seçim süreçlerinde şeffaflığı artıracak ve hangi kriterlere göre projeleri onayladığını kamuoyuyla paylaşacak. Üçüncü olarak ise platform, yapımcılarla yaptığı sözleşmelerde münhasırlık şartını kaldıracak. Böylece bir yapımcı, aynı projeyi başka dijital platformlara veya geleneksel yayıncılara da satabilecek.
Rekabet Kurumu'nun gerekçesi
Kurum, yaptığı soruşturma sonucunda Netflix'in Türkiye'deki pazar gücünü kullanarak bağımsız yapımcıların aleyhine uygulamalar yaptığını tespit etti. Özellikle büyük prodüksiyon şirketleriyle yapılan uzun süreli münhasır sözleşmeler, küçük yapımcıların platforma erişimini engelliyordu. Netflix'in belirlediği yüksek prodüksiyon standartları ve ödeme koşulları da bağımsız şirketlerin rekabet gücünü zayıflatıyordu. Rekabet Kurumu, bu durumun Türkiye'deki dizi ve film sektörünün çeşitliliğini olumsuz etkilediğini vurguladı. Kararla birlikte Netflix'in Türkiye'deki pazar payının dengelenmesi ve daha fazla yapımcının global bir platformda yer bulması hedefleniyor.
Sektör temsilcilerinden ilk tepkiler
Bağımsız yapım şirketlerinin çatı örgütü olan Türkiye Yapımcılar Derneği (TYD), kararı olumlu karşıladı. Dernek başkanı yaptığı açıklamada, "Netflix gibi bir küresel devin karşısında küçük yapımcıların sesini duyurabilmesi çok zordu. Bu düzenleme, sektördeki rekabeti artıracak ve yaratıcı içeriklerin önünü açacak" dedi. Öte yandan, büyük prodüksiyon şirketlerinin temsilcileri, düzenlemenin iş yapış biçimlerini zorlaştıracağını ve Netflix'in Türkiye'deki yatırımlarını azaltabileceğini öne sürdü. Ancak Rekabet Kurumu, bu tür endişelerin yersiz olduğunu, düzenlemenin uzun vadede sektörün büyümesine katkı sağlayacağını belirtti.
Netflix Türkiye'deki durum
Netflix, 2016 yılında Türkiye'de faaliyete başladı ve kısa sürede milyonlarca aboneye ulaştı. Platform, bugüne kadar 'Hakan: Muhafız', 'Atiye', 'Kuş Uçuşu' ve 'Kulüp' gibi birçok popüler Türk yapımına imza attı. Ancak bu yapımların büyük çoğunluğu, büyük prodüksiyon şirketleri tarafından gerçekleştirildi. Rekabet Kurumu'nun kararıyla birlikte, daha önce hiç Netflix için çalışmamış olan küçük ve orta ölçekli şirketlerin de platformda yer alması bekleniyor. Bu durum, Türkiye'deki dizi ve film sektöründe yeni bir dönemin başlangıcı olarak yorumlanıyor.
Bağımsız değerlendirme
Rekabet Kurumu'nun Netflix'e getirdiği yükümlülükler, küresel dijital platformların yerel pazarlardaki hakim konumunu dengelemeye yönelik önemli bir adım. Türkiye'de bağımsız yapımcıların uzun süredir dile getirdiği sorunlara çözüm getiren bu karar, sektördeki rekabeti artırarak daha çeşitli ve kaliteli içeriklerin üretilmesini teşvik edebilir. Ancak uygulamanın başarısı, Netflix'in yeni kurallara uyum sağlama konusundaki kararlılığına ve bağımsız yapımcıların bu fırsatı değerlendirebilme kapasitesine bağlı. Ayrıca, benzer düzenlemelerin diğer dijital platformlar için de gündeme gelmesi kaçınılmaz görünüyor.
