Rekabet Kurulu, otomotiv sektöründe lastik üretimi ve dağıtımı alanında faaliyet gösteren 10 teşebbüse, aralarında fiyat anlaşması yaparak rekabeti ihlal ettikleri gerekçesiyle toplam 2 milyar 142 milyon lira idari para cezası verdi. Kurulun uzun süredir devam eden soruşturması, sektördeki rekabet ortamını olumsuz etkileyen uygulamaların tespit edilmesiyle sonuçlandı. Cezalar, lastik fiyatlarının belirlenmesinde eşgüdüm sağlanması ve bayi satış koşullarının kısıtlanması gibi ihlallere dayanıyor.
Soruşturma kapsamı ve tespitler
Rekabet Kurulu'nun 2021 yılında başlattığı soruşturma, lastik üreticileri ve dağıtıcılarının rekabeti engelleyici anlaşmalar yapıp yapmadıklarını inceledi. Soruşturma kapsamında Bridgestone, Goodyear, Michelin, Pirelli, Continental, Lassa, Petlas, Starmaxxis, Kumho ve Hankook gibi büyük markaların da aralarında bulunduğu şirketlerin ofislerinde arama yapıldı. Elde edilen belgelerde, şirketlerin fiyat listelerini birbirleriyle paylaştıkları, zam kararlarını koordine ettikleri ve bayilere yönelik satış koşullarını belirlerken ortak hareket ettikleri belirlendi. Özellikle bayi kâr marjlarının sabitlenmesi ve bölgesel satış kısıtlamaları ihlallerin temelini oluşturdu.
Cezalar ve uygulanan yaptırımlar
Kurul, ihlalin ciddiyeti ve süresini dikkate alarak her bir teşebbüse 2021 yılı cirolarının yüzde 1,8 ile yüzde 2,4'ü arasında değişen oranlarda para cezası uyguladı. En büyük ceza, Türkiye'de Lassa markasıyla faaliyet gösteren Brisa'ya (Bridgestone-Sabancı ortaklığı) 650 milyon lira olarak kesilirken, Goodyear 420 milyon, Michelin 310 milyon, Pirelli 280 milyon lira ceza ödeyecek. Cezaların tebliğ edilmesinin ardından şirketler, süreci yargıya taşıyacaklarını açıkladı. Rekabet Kurulu, ihlallerin sona erdirilmesi için şirketlere uyum programı uygulama zorunluluğu da getirdi.
Bağlam ve değerlendirme
Bu ceza, Rekabet Kurulu'nun son yıllarda verdiği en yüksek cezalar arasında yer alıyor. Kurul, özellikle temel tüketim mallarında rekabetin korunmasına yönelik denetimlerini artırmış durumda. Lastik sektöründe yaşanan fiyat anlaşmaları, tüketicilerin yüksek fiyatlarla karşılaşmasına neden olurken, küçük ölçekli bayi ve dağıtıcıların da rekabet gücünü zayıflattı. Uzmanlar, bu cezanın sektörde bir dönüm noktası olabileceğini ve diğer şirketlere de caydırıcı bir mesaj niteliği taşıdığını belirtiyor. Ancak cezaların kesinleşmesi ve tüketiciye yansıması için yargı sürecinin tamamlanması bekleniyor. Rekabet Kurulu'nun kararlılığı, Türkiye'de piyasa ekonomisinin sağlıklı işlemesi açısından önemli bir adım olarak değerlendiriliyor.
