İş insanı Rahmi Koç hakkında, İzmir’deki Amerikan Hastanesi’nin açılış töreninde anlattığı bir fıkra nedeniyle soruşturma başlatıldı. Adalet Bakanı Akın Gürlek, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı’nın resen soruşturma başlattığını duyurdu. Bakan Gürlek, “Hiçbir ayrımcılığa, hiçbir nefret söylemine müsamaha gösterilmeyecek” ifadelerini kullandı. Soruşturmanın, ‘halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama’ suçundan yürütüldüğü öğrenildi.
Açılışta anlatılan fıkra neydi?
Rahmi Koç, 10 Aralık 2024’te İzmir’deki Amerikan Hastanesi’nin açılışında yaptığı konuşmada bir fıkra anlattı. Fıkrada, bir kadının yolda yürürken karşılaştığı bir grup erkeğe “Siz üç kardeş misiniz?” diye sorması, erkeklerin “Kürtçe bilmiyoruz” yanıtını vermesi üzerine kadının “Ben size Kürtçe sormadım ki” demesi yer alıyordu. Fıkra, salonda bulunan bazı izleyiciler tarafından tepkiyle karşılandı ve sosyal medyada hızla yayılarak tartışmalara neden oldu. Koç’un ‘Kürt kadın’ imasıyla bir grubu aşağıladığı eleştirisi yapıldı.
Tepkiler ve soruşturma süreci
Fıkranın ardından aralarında siyasi parti temsilcileri, sivil toplum kuruluşları ve sosyal medya kullanıcılarının bulunduğu geniş bir kesim, Koç’u ayrımcılık ve nefret söylemiyle suçladı. CHP İzmir Milletvekili Murat Bakan, konuyu Meclis gündemine taşıyacaklarını açıkladı. Adalet Bakanı Gürlek’in duyurusuyla başlatılan soruşturma, İzmir Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından yürütülüyor. Soruşturma kapsamında Koç’un ifadesine başvurulması bekleniyor. Uzmanlar, TCK’nın 216. maddesi kapsamında ‘halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama’ suçunun unsurlarının oluşup oluşmadığının değerlendirileceğini belirtiyor.
Rahmi Koç’un geçmişteki benzer söylemleri
Rahmi Koç, daha önce de çeşitli konuşmalarında esprili üslubuyla zaman zaman eleştiri toplamıştı. Ancak bu kadar geniş çaplı bir tepki ve soruşturma ile ilk kez karşı karşıya kalıyor. Koç’un iş dünyasındaki etkisi ve kamuoyundaki imajı, bu olayla birlikte yeniden değerlendirme konusu oldu. Koç Holding’den konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama gelmedi.
Soruşturmanın hukuki boyutu
Türk Ceza Kanunu’nun 216. maddesi, “Halkı kin ve düşmanlığa tahrik veya aşağılama” suçunu düzenliyor. Maddeye göre, halkın bir kesimini aşağılamak amacıyla açıkça aşağılayıcı ifadeler kullanan kişi, altı aydan bir yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılabiliyor. Soruşturma kapsamında Koç’un fıkrayı anlatırken kastı, fıkranın bağlamı ve yarattığı etki incelenecek. Adalet Bakanı’nın “hiçbir ayrımcılığa müsamaha yok” vurgusu, soruşturmanın siyasi bir hassasiyetle yürütüldüğünü gösteriyor.
Bu olay, Türkiye’de toplumsal hassasiyetlerin sınırlarını ve ifade özgürlüğü-nefret söylemi arasındaki çizgiyi yeniden gündeme getirdi. İş dünyasının önde gelen isimlerinden birinin bu tür bir soruşturmayla karşı karşıya kalması, ileride benzer durumlar için de emsal teşkil edebilir. Soruşturma sonucunda nasıl bir karar çıkacağı merakla bekleniyor.
