Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Ukrayna ile barış görüşmelerine hazır olduklarını duyurdu ve 2022 yılında İstanbul'da yapılan müzakereleri temel alarak yeni bir müzakere süreci başlatılabileceğini ifade etti. Putin'in bu açıklaması, uluslararası kamuoyunda yaklaşık iki yıldır süren savaşın sona erdirilmesine yönelik umutları artırdı.
Putin'in açıklamaları
Rusya lideri, düzenlediği basın toplantısında, "2022 baharında İstanbul'da elde edilen mutabakat zemininde Ukrayna ile diyaloğa hazırız" dedi. Putin, söz konusu görüşmelerde tarafların geçici ateşkes ve bazı güvenlik garantileri üzerinde anlaşmaya yaklaştığını, ancak Batı'nın etkisiyle Kiev yönetiminin geri adım attığını iddia etti.
2022 İstanbul görüşmelerinin içeriği
2022 yılının Mart-Nisan aylarında İstanbul'da gerçekleştirilen yüz yüze görüşmelerde, Ukrayna'nın tarafsız statüsü, güvenlik garantileri, Kırım ve Donbas bölgelerinin statüsü gibi konular ele alınmıştı. Taraflar, prensipte bir anlaşmaya varmış olsa da, Rusya'nın Kiev yakınlarından çekilmesi ve ardından ortaya çıkan Bucha katliamı iddiaları süreci durdurmuştu. Putin, bugünkü konuşmasında bu görüşmeleri "neredeyse tamamlanmış bir barış anlaşması" olarak nitelendirdi.
Uluslararası tepkiler
Putin'in açıklamalarına Ukrayna cephesinden temkinli yaklaşıldı. Ukrayna Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, "Rusya'nın daha önce de benzer açıklamalar yapıp ardından saldırıları artırdığını gördük. Sözlerin değil, eylemlerin peşindeyiz" dedi. ABD Dışişleri Bakanlığı ise konuyla ilgili henüz resmi bir açıklama yapmadı. Avrupa Birliği kaynakları, Rusya'nın samimiyetinin test edilmesi gerektiğini belirtti.
Arka plan ve bağlam
Rusya-Ukrayna savaşı Şubat 2022'de başladı ve iki yılı aşkın süredir devam ediyor. Savaşta on binlerce kişi hayatını kaybetti, milyonlarca insan yerinden edildi ve küresel gıda ile enerji krizleri tetiklendi. Daha önce Türkiye ve Birleşmiş Milletler'in arabuluculuğunda imzalanan tahıl koridoru anlaşması, savaşın ilk dönemlerinde taraflar arasında nadir görülen bir iş birliği örneği olmuştu. Türkiye, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın kişisel çabalarıyla hem İstanbul görüşmelerine ev sahipliği yapmış hem de tahıl anlaşmasının sürdürülmesi için yoğun diplomasi yürütmüştü.
Putin'in İstanbul'a atıf yapması, Türkiye'nin arabuluculuk rolünü yeniden öne çıkarabilir. Ancak Ukrayna, toprak bütünlüğü ve Kırım'ın ilhakı gibi konularda geri adım atmayacağını sık sık vurguluyor. Savaşın seyri cephedeki duruma bağlı olarak şekillenirken, Putin'in bu açıklaması kısa vadede bir ateşkes beklentisi yaratmaktan çok, Rusya'nın diplomatik yollara açık olduğu mesajını vermeyi amaçlıyor olabilir.
