Kremlin Sözcüsü Dmitry Peskov, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan'ın, yarın başlayacak Şanghay İşbirliği Örgütü (ŞİÖ) Zirvesi kapsamında bir araya geleceğini doğruladı. Görüşmenin, iki ülke arasındaki ekonomik iş birliğinden enerji projelerine, Suriye ve Karadeniz'deki güncel gelişmelere kadar geniş bir yelpazede ele alınması bekleniyor. Bu buluşma, iki liderin son dönemde artan diplomatik trafiğinin bir parçası olarak öne çıkıyor.
Zirve Öncesi Kritik Görüşme
ŞİÖ Zirvesi, 3-4 Temmuz tarihlerinde Kazakistan'ın başkenti Astana'da düzenlenecek. Zirveye katılacak liderler arasında Putin ve Erdoğan'ın yanı sıra Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Hindistan Başbakanı Narendra Modi ve Pakistan Başbakanı Shehbaz Sharif de bulunuyor. Kremlin'den yapılan açıklamada, Putin ve Erdoğan görüşmesinin zirve marjında gerçekleşeceği belirtildi. İki liderin, geçen hafta telefonla görüştüğü ve tahıl koridoru anlaşmasının yeniden canlandırılması konusunu ele aldığı biliniyor. Bu görüşmenin, söz konusu anlaşmanın geleceği açısından da kritik önem taşıdığı yorumları yapılıyor.
İkili İlişkilerde Yeni Dönem
Rusya ile Türkiye arasındaki ilişkiler, son yıllarda inişli çıkışlı bir seyir izlese de, iki ülke arasındaki ticaret hacmi 2023'te 68 milyar dolara ulaşarak rekor kırdı. Özellikle enerji alanında, Türkiye'nin doğal gaz ihtiyacının önemli bir bölümünü Rusya karşılıyor. Akkuyu Nükleer Güç Santrali gibi ortak projeler de ilişkilerin temel taşlarını oluşturuyor. Son dönemde, Rusya'nın Ukrayna'ya yönelik saldırıları nedeniyle Batı'nın yaptırımlarına hedef olması, Türkiye'yi Moskova ile Batı arasında bir denge kurmaya itiyor. Erdoğan, bu bağlamda, Rusya ile Ukrayna arasında arabuluculuk çabalarını sürdürüyor. Putin ile görüşmesinde bu konuya da yer vermesi bekleniyor.
Suriye ve Bölgesel Gelişmeler
İki liderin, Suriye'deki durumu da masaya yatırması öngörülüyor. Türkiye, Suriye'nin kuzeyinde PKK/YPG unsurlarına karşı operasyonlarını sürdürürken, Rusya da Esed rejiminin yanında yer alıyor. Bu durum, zaman zaman iki ülke arasında gerilimlere yol açsa da, liderlerin ortak çıkarlar çerçevesinde bir araya gelebildiği gözlemleniyor. Ayrıca, Güney Kafkasya'da, özellikle Azerbaycan ve Ermenistan arasındaki barış sürecinde Rusya'nın arabulucu rolü, Türkiye'nin de desteklediği bir konu olarak öne çıkıyor. Putin ve Erdoğan'ın bu konularda ortak bir tutum geliştirmeleri bekleniyor.
Enerji ve Ekonomi Anlaşmaları
Görüşmede, doğal gaz ödemelerinde ruble kullanımı gibi finansal mekanizmaların yanı sıra, Türkiye'de kurulması planlanan doğal gaz merkezi projesinin de ele alınması gündemde. Putin, geçen yıl bu projeyi desteklediğini açıklamıştı. Erdoğan ise, Türkiye'nin enerji üssü olma hedefi doğrultusunda bu projeye sıcak bakıyor. Ayrıca, ticarette yerel para birimlerine geçiş konusunun da masada olduğu belirtiliyor. İki ülke arasındaki ekonomik iş birliğini artırmaya yönelik yeni anlaşmaların imzalanması da sürpriz olmayacak.
Sonuç ve Değerlendirme
Putin ve Erdoğan'ın ŞİÖ Zirvesi'ndeki görüşmesi, iki ülke ilişkileri açısından olduğu kadar bölgesel dengeler açısından da önemli. Ukrayna savaşının yarattığı jeopolitik kırılmalar, Türkiye'nin hem Batı'yla hem Rusya'yla ilişkilerini aynı anda yürütme kapasitesini test ediyor. Bu görüşmeden çıkacak sonuçlar, tahıl koridoru anlaşmasının geleceği, Suriye'deki angajmanlar ve enerji iş birliği gibi başlıklarda belirleyici olabilir. İki liderin, mevcut koşullarda çıkar temelli bir diyaloğu sürdürme çabası, bölge ülkeleri tarafından da yakından izleniyor.
