Venezuela'da 1 Ocak 2025 tarihinde meydana gelen 7,2 ve 7,5 büyüklüğündeki iki büyük deprem, bölgede tsunami ve can kaybına yol açtı. Deprem bilimci Prof. Dr. Hasan Sözbilir, bu 'ikiz depremlerin' ardından bölgede 6,5 büyüklüğüne kadar ulaşabilecek yıkıcı artçı şokların yaşanabileceği uyarısında bulundu. Sözbilir, depremlerin aynı fay hattı üzerinde birbirini tetikleyerek meydana geldiğini belirtti.
İkiz depremler ve artçı tehlikesi
Prof. Dr. Hasan Sözbilir, Venezuela'nın kuzey kıyılarında yer alan Karayip Levhası sınırında gerçekleşen bu depremlerin, ikiz deprem olarak nitelendirilebileceğini söyledi. 'Bu tür depremler, aynı fay segmenti üzerinde birbirine çok yakın zamanlarda, saatler veya günler içinde meydana gelir' diyen Sözbilir, ana şoktan sonra bölgenin büyük bir stres birikmesine maruz kaldığını ifade etti. Bu stresin 6-6,5 büyüklüğünde artçı depremlerle boşalabileceğini, bu sarsıntıların yıkıcı olabileceğini vurguladı. Sözbilir, 'Şu anda bölgede 5'in üzerinde çok sayıda artçı var; ancak 6,5'e varan bir deprem, hasarlı yapılar için ciddi risk oluşturur' dedi.
Türkiye'de ikiz deprem riski
Sözbilir, Türkiye'de de benzer ikiz deprem üretebilecek fay segmentlerinin bulunduğunu belirtti. Özellikle Doğu Anadolu Fay Hattı üzerinde yer alan Bingöl, Karlıova ve Erzincan arasındaki bölgenin bu tür bir senaryoya gebe olduğunu söyledi. 'Bu segmentler, uzun süredir sessiz; büyük bir depremin ardından ikinci bir büyük depremin tetiklenme olasılığı var' diyen Sözbilir, Marmara Denizi içindeki faylarda da risk bulunduğunu ekledi. 1999 Düzce depreminin ardından 1999 İzmit depreminin de bir tür ikiz deprem olduğunu hatırlatan Sözbilir, halkın deprem bilinci konusunda uyanık olması gerektiğini ifade etti.
Depremlerin özellikleri ve alınması gereken önlemler
Venezuela'daki depremler, sırasıyla 7.2 ve 7.5 büyüklüğünde olup, yaklaşık 10 kilometre derinlikte meydana geldi. Sözbilir, bu sığ derinliğin yıkımı artırdığını belirtti. Bölgede tsunami uyarıları yapılmış ve bazı kıyı kesimlerinde su çekilmesi gözlenmişti. Türkiye'de de benzer büyüklükte depremlere hazırlıklı olunması gerektiğini vurgulayan Sözbilir, 'Yapı stokunun iyileştirilmesi, acil durum planlarının güncellenmesi ve halkın deprem anında doğru davranışları bilmesi hayati önem taşıyor' dedi. Ayrıca, ikiz deprem ihtimaline karşı artçı sarsıntıların hafife alınmaması uyarısında bulundu.
