Deniz Yaşamını Koruma Derneği (DYKD) ekipleri, İstanbul’un Prens Adaları çevresinde yürüttükleri deniz kuşu gözlem çalışmalarında endişe verici bir görüntüyle karşılaştı. Ekipler, çok sayıda deniz kuşunun, su yüzeyinde biriken strafor (köpük) parçalarını av sanarak gagaladığını ve yutmaya çalıştığını belgeledi. Bu durum, plastik atıkların deniz ekosistemine ve özellikle kuş popülasyonlarına verdiği zararı gözler önüne serdi.
Gözlemler sırasında şaşırtıcı anlar
Dernek uzmanları, adalar çevresindeki belirli noktalarda haftalarca süren gözlemler yaptı. Özellikle martı ve karabatak türlerinde yoğunlaşan davranışlar, araştırmacıları harekete geçirdi. DYKD Başkanı Prof. Dr. Ayşe Deniz, “Kuşların strafor parçalarını balık sanarak yemesi, hem besin zincirine hem de kuşların sağlığına büyük tehdit oluşturuyor. Görüntüler, plastik kirliliğinin ne kadar acil bir sorun olduğunu bir kez daha kanıtlıyor” dedi. Gözlemlerde, bazı kuşların aynı anda birden fazla strafor parçasını gagaladığı ve bir süre sonra zorlandıkları da kaydedildi.
Plastik atıklar neden bu kadar tehlikeli?
Deniz kuşlarının midelerinde biriken strafor ve diğer plastikler, sindirim sistemini tıkayarak beslenmeyi imkânsız hale getirebiliyor. Ayrıca, plastiğin içerdiği kimyasallar zamanla kuşların dokularına sızarak üreme başarısını düşürüyor ve ölüm oranlarını artırıyor. DYKD verilerine göre, her yıl binlerce deniz kuşu plastik atıklar nedeniyle hayatını kaybediyor. Strafor, özellikle hafif ve parçalanabilir yapısıyla kuşların dikkatini çekiyor.
Prens Adaları özelinde durum
Prens Adaları, İstanbul’un yoğun kentleşmesine rağmen hâlâ önemli bir kuş göç yolu ve üreme alanı konumunda. Ancak artan deniz trafiği ve kontrolsüz atık yönetimi, adalar çevresinde plastik kirliliğinin yoğunlaşmasına yol açıyor. Dernek, bu durumun sadece Prens Adaları’na özgü olmadığını, Marmara Denizi’nin genelinde benzer sorunlar yaşandığını belirtiyor. Prof. Dr. Deniz, “Strafor gibi hafif plastikler rüzgâr ve akıntıyla çok uzak mesafelere taşınabiliyor. Bu nedenle sorun yerel değil, bölgesel ve küresel” şeklinde konuştu.
Ne yapılmalı?
Uzmanlar, plastik atıkların azaltılması ve özellikle tek kullanımlık plastiklerin yasaklanması gerektiğini vurguluyor. DYKD, “Atık yönetimini iyileştirmek, deniz çöplerini toplamak ve farkındalığı artırmak için herkes üzerine düşeni yapmalı. Vatandaşlar sahillerde gördükleri strafor parçalarını mutlaka toplamalı ve yetkililere bildirmeli” çağrısında bulunuyor.
Prens Adaları’ndaki bu görüntüler, plastik kirliliğinin sadece deniz canlıları için değil, insan sağlığı için de bir tehdit olduğunu hatırlatıyor. Deniz ekosisteminin korunması, gelecek nesillere yaşanabilir bir dünya bırakmak için kritik önem taşıyor.
