Polonya Başbakanı Donald Tusk, Ukrayna İsyan Ordusu (UPA) ile ilgili Kiev yönetiminin aldığı tartışmalı bir kararın iki ülke arasında güven krizine yol açtığını belirtti. Tusk, Ukrayna'nın bu krizi çözmemesi halinde iki ülke ilişkilerinin "empatiyle değil, sert iş ilişkileri mantığıyla" yürütüleceğini duyurdu. Açıklama, Varşova ile Kiev arasındaki tarihi gerginliklerin yeniden alevlenmesine neden oldu.
Krizin fitili: UPA kararı
Ukrayna hükümetinin, geçmişte Polonyalılara yönelik etnik temizlik eylemlerine karışan UPA ile ilgili sembolik bir düzenlemeyi onaylaması, Polonya kamuoyunda büyük tepki yarattı. Tusk, yaptığı basın toplantısında, "Bu karar, tarihi gerçekleri görmezden geliyor ve Polonya-Ukrayna ilişkilerine onarılamaz bir darbe vuruyor. Çözüm için top Kiev'de. Eğer Ukrayna yetkilileri sorumluluk almazsa, biz ilişkilerimizi duygulardan arındırılmış, somut çıkarlara dayalı bir zeminde sürdüreceğiz" ifadelerini kullandı.
Arka plan ve beklentiler
UPA, II. Dünya Savaşı sırasında Volhinya ve Galiçya bölgelerinde Polonyalılara yönelik katliamlar yapmakla suçlanıyor. Polonya, Ukrayna'nın bu olayları kınamasını ve UPA'yı yücelten uygulamaları durdurmasını talep ediyor. Öte yandan Ukrayna'da UPA, Sovyet karşıtı bir direniş hareketi olarak saygı görüyor. Tusk'ın bu çıkışı, iki ülkenin Rusya tehdidine karşı yakın iş birliği yaptığı bir dönemde geldi. Uzmanlar, bu gerginliğin Ukrayna'nın AB üyelik sürecini de olumsuz etkileyebileceği uyarısında bulunuyor. Tusk'ın sert tutumu, Polonya'nın tarih politikasında ve Doğu Avrupa ittifaklarında yeni bir döneme işaret ediyor.
