Polonya'da eğitimde dijital cihaz kullanımına ilişkin önemli bir düzenleme hayata geçiyor. 1 Eylül 2026 itibarıyla ülke genelindeki tüm kamu ve özel anaokulları ile ilkokullarda (1-8. sınıflar) akıllı telefon, tablet ve akıllı saat gibi iletişim kurabilen veya ses/görüntü kaydı yapabilen cihazların kullanımı resmen yasaklandı. Temmuz ayında yapılan eğitim kanunu değişikliğiyle yürürlüğe giren bu karar, öğrencilerin dikkat dağınıklığını önlemek ve dijital bağımlılıkla mücadele etmek amacıyla alındı.
Yasağın Kapsamı ve Detayları
Yeni düzenlemeye göre, öğrenciler bu cihazları okula getiremeyecek veya getirseler bile okul saatleri içinde kapalı ve erişilemez şekilde çantalarında bulundurabilecekler. Yasak, yalnızca ders saatlerini değil, teneffüsler ve okul içindeki diğer etkinlikleri de kapsıyor. Ayrıca, okul yönetimleri bu kuralın uygulanmasından sorumlu olacak; ihlal durumunda öğrencilere yönelik yaptırımlar okul içi kurallarla belirlenecek.
Yasak kapsamında, akıllı saat gibi taşınabilir giyilebilir cihazlar da yer alıyor. Ancak, sağlık sorunları nedeniyle (örneğin kan şekeri takibi) veya engelli öğrencilerin kullanımı gerektiren durumlar için istisnalar öngörülüyor. Bu tür özel durumlar için velilerin okul yönetimine başvurarak resmi izin alması gerekiyor.
Eğitim Bakanlığı, kararın gerekçesi olarak, son yıllarda öğrencilerin akademik başarısındaki düşüşe dikkat çekiyor. Özellikle okuma becerileri ve matematik gibi temel derslerde uluslararası değerlendirmelerde gerileme yaşanması, cihaz kullanımının bu tablodaki etkisinin araştırılmasına yol açtı. Öğrencilerin sosyal becerilerinin gelişimi ve yüz yüze iletişim yeteneklerinin artırılması da yasağın hedefleri arasında.
Temmuz ayında yapılan kamuoyu araştırmalarında, velilerin büyük bir bölümünün bu yasağı desteklediği görüldü. Özellikle çocuklarının internette geçirdiği süreden endişe eden ebeveynler, okulların bu konuda daha önlemci olmasını talep ediyordu. Uzmanlar ise tek başına yasaklamanın yeterli olmayacağını, dijital okuryazarlık eğitiminin de önemli olduğunu vurguluyor.
Polonya'nın Dijital Eğitim Politikası ve Karşılaştırmalar
Polonya, dijital cihazların eğitim ortamında kullanımına ilişkin Avrupa'da en katı kuralları benimseyen ülkelerden biri haline geliyor. Danimarka ve İsveç gibi ülkelerde de benzer kısıtlamalar uzun süredir tartışılıyor. İsveç'te yapılan bazı araştırmalar, tamamen dijital eğitime geçişin okuma becerilerini olumsuz etkilediğini göstererek bu yönde adımlar atılmasına neden olmuştu. Polonya'nın bu kararı, bölgede örnek teşkil edebilir.
Uygulamanın başlamasına yaklaşık iki yıl gibi bir süre olması, okulların uyum sürecine hazırlanması için zaman tanıyor. Eğitim Bakanlığı, okul yönetimlerine rehberlik edecek bilgilendirme toplantıları düzenleyeceğini ve uygulamanın takibini yapacak bir komisyon kuracağını duyurdu.
