Ankara'nın Polatlı ilçesinde soğan hasadı, günün ilk ışıklarıyla başladı. Kavurucu sıcağın altında tarlaya giren mevsimlik işçiler, sökümünü yaptıkları soğanları kırmızı çuvallara doldurarak satışa hazır hale getiriyor. Ancak bu yıl hasat sezonu, ekiliş alanlarındaki ciddi daralmanın gölgesinde geçiyor. Polatlı Ovası'nda geçtiğimiz yıllarda 75 bin dekarı bulan soğan ekim alanı, bu sezon 25 bin dekara kadar geriledi. Bu düşüş, bölgedeki çiftçilerin karşı karşıya olduğu ekonomik zorlukları ve tarımsal üretimdeki kırılganlığı gözler önüne seriyor.
Mevsimlik işçilerin zorlu mesaisi
Polatlı'nın verimli topraklarında sabahın erken saatlerinde başlayan mesai, gün boyu devam ediyor. Ellerinde çapalar ve küreklerle tarlalara giren işçiler, soğanları topraktan söküyor, temizliyor ve kırmızı file çuvallara dolduruyor. Sıcaklığın zaman zaman 35 dereceyi aştığı bölgede, işçiler gölge bulmakta zorlanıyor. Çoğu Şanlıurfa, Diyarbakır ve Adıyaman gibi illerden gelen mevsimlik tarım işçileri, günlük yevmiyelerle geçimlerini sağlıyor. Bir işçi, "Sabah 5'te kalkıyoruz, akşam 7'ye kadar çalışıyoruz. Sıcak çok bunaltıcı ama yapacak bir şey yok, ekmek parası" diyor.
Ekim alanındaki daralmanın nedenleri
Polatlı Ziraat Odası yetkililerinden alınan bilgilere göre, soğan ekim alanının 75 bin dekardan 25 bin dekara düşmesinin arkasında birkaç temel neden var. Öncelikle, artan girdi maliyetleri (gübre, mazot, tohum, ilaç) çiftçinin belini büküyor. Geçen yıl yaşanan fiyat dalgalanmaları ve bazı üreticilerin zarar etmesi, bu yıl birçok çiftçinin soğan yerine alternatif ürünlere yönelmesine yol açtı. Ayrıca, kuraklık riski ve sulama suyuna erişimde yaşanan sıkıntılar da ekim kararlarını olumsuz etkiledi. Bölgede bazı çiftçiler, soğan yerine buğday, arpa veya ayçiçeği gibi daha az masraflı ürünlere yöneldi.
Üretim ve fiyat beklentileri
Ekim alanındaki daralmaya rağmen, verimlilik geçen yıla göre bir miktar artmış durumda. Dekar başına ortalama 4-5 ton soğan alındığı belirtiliyor. Toplam üretimin ise 100 bin ton civarında olması bekleniyor. Ancak bu rakam, Türkiye'nin toplam soğan ihtiyacının önemli bir kısmını karşılayan Polatlı için endişe verici. Piyasada soğan fiyatlarının önümüzdeki aylarda artabileceği öngörülüyor. Çiftçiler, devletin destekleme alımları ve girdi maliyetlerinin düşürülmesi yönünde adım atması gerektiğini vurguluyor.
Tarımsal üretimde sürdürülebilirlik sorunu
Polatlı Ovası, Türkiye'nin en önemli tarım merkezlerinden biri. Ancak son yıllarda yaşanan ekonomik istikrarsızlık, iklim değişikliği ve kırsaldan kente göç, tarımsal üretimi tehdit ediyor. Uzmanlar, ekim alanlarındaki daralmanın sadece soğanla sınırlı kalmayıp diğer ürünlerde de benzer bir eğilim gösterdiğini belirtiyor. Çözüm için tarım politikalarının yeniden gözden geçirilmesi, üreticiye doğrudan destek sağlanması ve sulama altyapısının iyileştirilmesi gerekiyor. Aksi halde, Türkiye'nin gıda arz güvenliği risk altına girebilir.
Sonuç olarak, Polatlı'da soğan hasadı başlamış olsa da, ekim alanlarındaki %66'lık düşüş, tarımsal üretimdeki yapısal sorunların bir yansıması. Mevsimlik işçilerin alın teriyle toplanan soğanlar, çiftçinin artan maliyetler ve belirsiz fiyatlar arasında sıkışmış durumda. Bu tablo, Türkiye'nin tarım politikalarının acilen revize edilmesi gerektiğini gösteriyor.
