Ticaret Bakanlığı, ülke genelinde okul kırtasiyelerinde satılan Mobidus-Ruppert markalı pirinç kalemtıraşın, güvenlik limitlerinin üzerinde kurşun içerdiğini belirledi. Bunun üzerine bakanlık, ürünün derhal toplatılması ve tüketicilere iade edilmesi kararını aldı. Özellikle ilkokul ve ortaokul öğrencilerinin yoğun olarak kullandığı bu kalemtıraşlar, sağlık riski taşıdığı gerekçesiyle raflardan kaldırılıyor.
Kurşun Oranı Limitleri Aştı
Denetimlerde, Mobidus-Ruppert markalı pirinç kalemtıraşlardaki kurşun miktarının, Türk Gıda Kodeksi ve Avrupa Birliği standartlarında belirtilen güvenli seviyelerin katbekat üzerinde olduğu tespit edildi. Kurşun, özellikle çocuklarda nörolojik hasarlara, öğrenme güçlüğüne ve gelişim geriliğine yol açabiliyor. Uzmanlar, uzun süreli maruziyetin kanserojen etkilerine de dikkat çekiyor. Bakanlık, ürünün ithalat aşamasında yapılan testlerde sorun çıkmadığını, ancak piyasadan alınan numunelerde yüksek oranda kurşun bulunduğunu açıkladı. Bu durum, seri üretimde kullanılan hammaddelerdeki farklılıktan kaynaklanmış olabilir.
Toplatma ve Tüketici Hakları
Bakanlık, söz konusu ürünü satan tüm kırtasiyeler ile zincir marketlere yazı göndererek derhal raflardan çekilmesini istedi. Tüketiciler, aldıkları ürünü fatura veya fiş olmaksızın satın alma noktasına iade edebilecek. Ayrıca Bakanlık, ürünle ilgili şikâyetler için Alo 175 Tüketici Danışma Hattı'nı devreye soktu. Mobidus-Ruppert firması ise konuya dair henüz resmi bir açıklama yapmadı. Sivil toplum kuruluşları, benzer ürünlerin de denetlenmesi ve daha sıkı regülasyon getirilmesi çağrısında bulundu.
Denetim Mekanizmasındaki Eksiklikler
Bu vaka, Türkiye'de kırtasiye ürünlerinin ithalat ve satış öncesi denetimlerinde ciddi boşluklar olduğunu bir kez daha ortaya koydu. Son yıllarda yapılan düzenlemelere rağmen, özellikle Çin menşeli ucuz ürünlerde ağır metallere sık rastlanıyor. Ticaret Bakanlığı, 2025 yılı itibarıyla numune alma sıklığını artırdığını duyurdu. Ancak uzmanlar, sahada yeterli sayıda denetçi olmadığını, laboratuvar kapasitesinin sınırlı kaldığını belirtiyor. Eğitim-Sen gibi sendikalar, okullarda kullanılan kırtasiye malzemelerinin düzenli olarak test edilmesi için bakanlığa çağrı yaptı.
Mobidus-Ruppert olayı, tüketici bilincinin artması gerektiğini de gösteriyor. Ailelerin, satın aldıkları ürünlerin güvenlik belgelerini kontrol etmesi, CE işareti ve TSE damgası gibi sertifikalara dikkat etmesi öneriliyor. Ucuza kaçan ürünlerin sağlıktan çaldığı gerçeği, bu örnekle bir kez daha gün yüzüne çıktı.
