İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın sivil altyapısını hedef alma tehditlerine karşı ülkesinin boyun eğmeyeceğini açıkladı. Pezeşkiyan, Trump'ın sözlerini 'çaresizlik' olarak nitelendirirken, Tahran yönetiminin baskı ve tehditler karşısında geri adım atmayacağını vurguladı. Gerilim, ABD'nin İran'ın nükleer programı ve bölgesel faaliyetlerine yönelik yaptırımları yeniden sıkılaştırmasıyla tırmanmıştı.
Pezeşkiyan'dan Sert Söylem
Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan, devlet televizyonunda yayınlanan konuşmasında, 'Düşmanlarımız altyapımızı hedef alarak bizi diz çöktürebileceklerini sanıyorlar. Ancak bu tür tehditler güç değil, çaresizlik göstergesidir. İran halkı, tarih boyunca hiçbir zorbalığa boyun eğmemiştir,' dedi. Pezeşkiyan, Trump'ın geçtiğimiz hafta sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada İran'ın petrol tesisleri ve enerji altyapısının vurulabileceği imasında bulunmasına atıfta bulundu. İran Dışişleri Bakanlığı da benzer bir tutum sergileyerek, herhangi bir saldırıya karşılık verme hakkını saklı tuttuklarını duyurdu.
Artan Gerilim ve Ekonomik Yansımalar
ABD ile İran arasındaki gerilim, Trump'ın 2018'de nükleer anlaşmadan çekilmesinden bu yana sürekli dalgalanıyor. Son aylarda İran, uranyum zenginleştirme seviyesini yüzde 60'a çıkarırken, ABD de yaptırımları artırdı. Uzmanlar, altyapıya yönelik bir saldırının bölgesel enerji piyasalarını sarsabileceği ve petrol fiyatlarında ani yükselişe neden olabileceği konusunda uyarıyor. İran ekonomisi zaten ağır yaptırımlar altında daralırken, Pezeşkiyan'ın mesajının iç kamuoyunu sakinleştirmeye yönelik olduğu da belirtiliyor. Öte yandan, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA), İran'ın nükleer faaliyetlerine ilişkin endişelerini yinelerken, Tahran'ın tüm tesislerinin denetlenmesine izin vermediğini açıkladı.
Bölgesel güçler, tırmanan söylemin yanlış hesaplamalara yol açabileceğinden endişeli. Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri, iki ülke arasında arabuluculuk yapmaya hazır olduklarını sinyallerini verdi. Ancak Pezeşkiyan ve Trump'ın bugüne kadarki tutumları, diyalog yerine karşılıklı restleşmeyi öncelediklerini gösteriyor. İran Cumhurbaşkanı'nın, 'Biz tehdit dilini anlamayız, ancak saygı ve müzakerenin kapısını her zaman açarız,' sözleri ise Ankara ve Moskova'dan temkinli bir iyimserlikle karşılandı.
Bağımsız değerlendirme: Pezeşkiyan'ın Trump'a karşı kullandığı dil, İran'ın iç siyasetindeki milliyetçi refleksi güçlendirirken, dışarıya karşı ise ülkenin kırılgan olmadığı mesajını vermeyi amaçlıyor. Ancak bu tür sert çıkışlar, kısa vadede tarafları daha da kutuplaştırabilir. Enerji altyapısının hedef alınması, 21. yüzyıl savaş doktrininde kabul edilemez bir eşiği aşmak anlamına gelir. Bu nedenle, uluslararası toplumun gerilimi düşürmek için daha aktif rol oynaması gerekiyor.
