İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkede aylardır uygulanan uluslararası internet kesintisini kaldırma kararını imzaladı. Protestolar ve askeri gerilimler nedeniyle getirilen kısıtlamalar, ülke ekonomisine günlük 34,5 milyon dolar zarar veriyordu. Karar, İran'ın dijital dışlanmışlıktan kurtulması ve uluslararası toplumla yeniden bağlantı kurması açısından kritik bir adım olarak değerlendiriliyor.
Ekonomik ve sosyal etkiler
İnternet kesintisi nedeniyle İran'da birçok online hizmet durma noktasına gelmiş, e-ticaret, uzaktan çalışma ve eğitim gibi alanlar ciddi darbe almıştı. Özellikle yazılım sektörü ve genç girişimciler küresel pazarlardan kopmanın sonuçlarını ağır şekilde hissetti. Tahran Ticaret Odası verilerine göre, kısıtlamaların sürdüğü her gün İran ekonomisi yaklaşık 34,5 milyon dolar kaybetti. Kararın onaylanmasıyla birlikte, iş dünyasında ve sivil toplumda olumlu beklentiler oluştu.
Arka plan ve siyasi bağlam
İnternet erişim kısıtlamaları, 2022 sonbaharında Mahsa Amini'nin ölümü sonrası başlayan geniş çaplı protestoların ardından uygulamaya konulmuştu. Hükümet, sosyal medya ve mesajlaşma uygulamalarının protestoların örgütlenmesinde kullanıldığını iddia ederek WhatsApp, Instagram ve Telegram gibi platformlara erişimi engellemişti. Zamanla bu kısıtlamalar uluslararası internet bağlantısının tamamen kesilmesine kadar vardı. Ancak İran'ın bölgedeki yalnızlaşma riski ve ekonomik kriz, yeni Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'ı bu kararı almaya itti. Uzmanlar, bu hamlenin ülkenin diplomatik kanallarını genişletme ve yaptırımlarla mücadele stratejisinin bir parçası olduğunu belirtiyor.
Kararın uygulanması beklenirken, İran'da internet özgürlüğü konusunda kalıcı bir dönüşüm olup olmayacağı soru işareti. Devlet destekli iç sansür ve siber güvenlik politikalarının süreceği tahmin ediliyor. Yine de bu adım, Pezeşkiyan hükümetinin reform vaatleri arasında önemli bir sınav niteliği taşıyor.
