İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ülkesinin balistik füze programı hakkında herhangi bir müzakere yapılmadığını, bu konuda güçlü yanlarını koruyacaklarını ancak barış ve diyalogdan yana olduklarını açıkladı. Pezeşkiyan, ABD’ye güvenmediklerini ancak yine de diplomatik yolları kapatmadıklarını vurguladı. İran liderinin bu açıklaması, Tahran’ın nükleer müzakereler ve bölgesel güvenlik konusundaki tutumuna dair önemli sinyaller veriyor.
Balistik füze programı tartışmaları
Pezeşkiyan, başkent Tahran’da düzenlediği basın toplantısında, İran’ın balistik füze kapasitesinin tamamen savunma amaçlı olduğunu ve bu alanda herhangi bir pazarlık veya taviz söz konusu olmadığını belirtti. “Balistik füzelerimiz bizim caydırıcılık gücümüzdür. Bu konuda hiçbir müzakere yapılmadı ve yapılması da söz konusu değil” ifadelerini kullanan Pezeşkiyan, ülkesinin ulusal güvenlik çıkarlarını korumada kararlı olduğunu vurguladı. İran’ın füze programı, özellikle Batılı ülkeler ve İsrail tarafından sık sık eleştirilirken, Tahran bu programın savunma amaçlı olduğunu ve uluslararası hukuka uygun olduğunu savunuyor.
ABD’ye güvensizlik, diyaloğa açıklık
Pezeşkiyan, ABD ile ilişkiler konusunda da net bir duruş sergiledi. Amerikan yönetimine güvenmediklerini ancak barışçıl çözümlerden yana olduklarını ifade eden İran Cumhurbaşkanı, “Önümüzdeki müzakerelerde güçlü yanlarımızı koruyacağız. Diyaloğa ve barışa hazırız ancak güven zaafiyetimiz var” dedi. Bu açıklama, Tahran’ın ABD ile dolaylı veya doğrudan müzakerelere kapıyı tamamen kapatmadığı, ancak çekincelerini koruduğu şeklinde yorumlandı. İran, 2015 nükleer anlaşmasının ardından 2018’de ABD’nin tek taraflı olarak çekilmesiyle güven sorunu yaşamıştı.
Bölgesel ve uluslararası bağlam
İran’ın balistik füze programı, Orta Doğu’daki güç dengeleri açısından kritik bir öneme sahip. Ülke, bu füzelerle İsrail ve Suudi Arabistan gibi bölgesel rakiplerini hedef alabilecek kapasiteye sahip olduğunu iddia ediyor. Uluslararası toplum, İran’ın füze programını nükleer silah taşıma potansiyeli nedeniyle endişeyle izliyor. Ancak Tahran, nükleer silah geliştirmediğini füze programının sadece konvansiyonel amaçlı olduğunu savunuyor.
Pezeşkiyan’ın bu açıklaması, İran’ın hem iç kamuoyuna hem de uluslararası aktörlere yönelik bir mesaj niteliği taşıyor. Bir yandan muhafazakâr kesime güvenlik politikalarında taviz verilmeyeceği sinyali verilirken, diğer yandan Batı ile diyalog kanallarının açık tutulması isteniyor. İran’ın önümüzdeki dönemde nükleer müzakerelerde nasıl bir strateji izleyeceği merak konusu.
