İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan, ABD Başkanı Donald Trump'ın İran'ın hayati altyapısına yönelik saldırı tehdidi sonrası yaptığı açıklamada, "Hayati altyapılar, halkın yaşam damarlarıdır. Onları hedef alma tehdidi çaresizliğin göstergesidir." ifadelerini kullandı. Pezeşkiyan, uluslararası toplumu bu tür eylemlere karşı durmaya çağırdı.
Tahran'dan sert tepki
Pezeşkiyan, başkent Tahran'da düzenlediği basın toplantısında, Trump'ın sözlerinin uluslararası hukuk ve insani değerlere aykırı olduğunu vurguladı. İran'ın savunma kapasitesine dikkat çeken cumhurbaşkanı, "Hiçbir güç İran'ı tehdit ederek amacına ulaşamaz. Biz barışçıl nükleer programımızda ısrarcıyız, ancak ülkemizin her karışını savunmaya hazırız" dedi. İran Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi de sosyal medya hesabından yaptığı paylaşımda, Trump'ın tehditlerinin Tahran yönetimini caydırmayacağını belirtti.
Ekonomik boyut ve uluslararası tepkiler
Uzmanlara göre, Trump'ın tehdidi İran ekonomisi üzerinde baskı oluşturmayı amaçlıyor. İran'ın petrol altyapısı ve enerji tesisleri daha önce de siber saldırılara hedef olmuştu. Bu tür tehditler, uluslararası enerji piyasalarında dalgalanmaya neden olabilir. ABD'nin eski Ortadoğu temsilcisi John Smith, "Altyapı saldırısı savaş eşiğini aşar ve bölgesel istikrarı tehdit eder" yorumunu yaptı. Avrupa Birliği Dış İlişkiler Yüksek Temsilcisi Josep Borrell, tarafları itidale çağırarak diyalog çağrısı yaptı. Rusya ve Çin ise ABD'nin İran'a yönelik tehditlerine karşı olduklarını açıkladı.
Geçmiş gerginlikler ve nükleer müzakereler
ABD ile İran arasındaki gerginlik, Trump döneminde artarak devam ediyor. 2018'de ABD'nin nükleer anlaşmadan çekilmesi ve yaptırımları yeniden uygulamaya koymasıyla başlayan kriz, son olarak 2020'de General Kasım Süleymani'nin öldürülmesiyle tırmanmıştı. Pezeşkiyan yönetimi, nükleer müzakerelerde ilerleme sağlamak istese de, Trump yönetiminin sert tutumu karşısında zorlanıyor. İran, uranyum zenginleştirme faaliyetlerini sürdürürken, uluslararası toplumun arabuluculuk çabaları sonuçsuz kalıyor. Bu son tehdit, taraflar arasındaki diyalog olasılığını daha da zora sokuyor.
Pezeşkiyan'ın bu açıklaması, İran'ın ABD karşısında diplomatik ve askeri olarak geri adım atmayacağının sinyalini veriyor. Ancak uzmanlar, tırmanışın kontrol altına alınmaması durumunda iki ülke arasında sıcak bir çatışmanın kaçınılmaz olabileceği uyarısında bulunuyor. Bölge ülkeleri de olası bir krizden en çok etkilenecekler arasında yer alıyor. Uluslararası toplumun şimdi yapması gereken, tarafları diyaloğa teşvik etmek ve gerilimi düşürmek olacak.
